Znajdź chorobę

Alkoholowy zespół płodowy - wpływ na dziecko

Alkoholowy zespół płodowy wywołany jest spożywaniem alkoholu przez kobietę w ciąży. Problem ten jest coraz bardziej powszechny i nie dotyczy tylko osób z nizin społecznych. Spożywanie alkoholu w ciąży jest niezwykle niebezpieczne i zabroniona jest jakakolwiek jego ilość.

Spis treści

Problem spożywania przez kobiety ciężarne alkoholu oraz produktów spożywczych zawierających alkohol etylowy stanowi coraz większy problem społeczny. Wzrost statusu ekonomicznego w znacznej mierze przyczynia się do tego. Problem spożywania alkoholu w czasie ciąży nie dotyczy tylko kobiet nisko sytuowanych ekonomicznie, ale również tych z klas średnich i dobrze zarabiających.

Czym jest alkoholowy zespół płodowy?

Przez pojęcie alkoholowego zespołu płodowego, najczęściej rozumiane jest:

  • ciężkie upośledzenie intelektualne dziecka,
  • zaburzenia percepcji,
  • zaburzenia snu,
  • zaburzenia emocji wyższych,
  • zaburzeia w morfologii – niska masa urodzeniowa, mikrocefalia, charakterystyczny „zdziwiony” wyraz twarzy.

Jest to tylko jeden z możliwych obrazów klinicznych. W rzeczywistości obecnie kwalifikowanych jest kilka zespołów wywołanych spożywaniem alkoholu przez ciężarną. W rzeczywistości obecnie kwalifikowanych jest kilka zespołów wywołanych spożywaniem alkoholu przez ciężarną. Wszystkie dotyczą zaburzeń rozwojowych układu nerwowego, jednakże w zależności od stopnia zaawansowania mogą również dotyczyć innych układów i narządów.

Wpływ alkoholu na ciążę

Alkohol etylowy jest substancją biologicznie czynną. W swoich właściwościach w układach biologicznych przypomina wodę – może być rozpuszczalnikiem dla wielu substancji, jak również nie wykazuje oporności bariery komórka – błona komórkowa – środowisko zewnętrzne. Brak oporności na bariery biologiczne powoduje, iż spożyty alkohol wchłania się już w śluzówce jamy ustnej, przełyku i żołądka. Podobnie jak woda, alkohol dąży do wyrównania swojego stężenia w układzie zamkniętym, jakim jest organizm ludzki. Po mniej - więcej 40 minutach od przyjęcia dawki alkoholu, jego stężenie jest wyrównane w każdej tkance ciała (podobnie rzecz ma się z rozwijającym się płodem).

Pamiętaj! Jesteś w ciaży - nie pij!

Alkohol w głównej mierze jest metabolizowany prze wątrobową dehydrogenazę alkoholową (około 93% spożytego alkoholu), oraz wydalany w formie nieprzetworzonej z moczem, potem oraz wydychanym powietrzem. W normalnych warunkach u zdrowej osoby proces ten może zająć od 3 do 24 godzin (uzależnione jest to od ilości spożytego alkoholu).

W przypadku kobiet ciężarnych efektywność procesu degradacji związanego z działaniem dehydrogenazy alkoholowej jest obniżona o około 30%, co w efekcie wydłuża czas metabolizowania nawet o 50%. Płód nie posiada własnej dehydrogenazy alkoholowej, gdyż ta będzie syntezowana w wątrobie dopiero po urodzeniu. Niestety, kiedy kobieta ciężarna „dochodzi” do siebie po małej lampce wina, płód cały czas pozostaje pod wpływem alkoholu.

Jak w większości procesów embriogenezy, tak również w przypadku neurogenezy (czyli procesu rozwoju układu nerwowego) istnieją trzy kluczowe procesy:

  • proliferacja komórkowa (czyli namnażanie się komórek),
  • migracja (czyli właściwe umiejscawianie w organie i organizmie),
  • dojrzewanie (związane z procesami specjalizacji komórkowej oraz ich selekcji pod względem funkcjonowania).

Alkohol etylowy jako substancja czynna biologicznie, prowadzi w głównej mierze do zaburzenia dwóch pierwszych procesów, czyli proliferacji i migracji. W przypadku procesów namnażania się komórek, alkohol powoduje

  • przyspieszenie procesów starzenia się komórek,
  • zwiększenie współczynnika selektywnej śmierci (proces ten ma na celu eliminację nieprawidłowych komórek lub takich, które w dalszym rozwoju organizmu są zbędne)
  • owpływa hamująco na same procesy podziału

Reasumując alkohol powoduje obniżenie liczby aktywnych, prawidłowych komórek nerwowych stanowiących pilę budująca ośrodkowy układ nerwowy płodu.

Alkoholowy zespół płodowy- wpływ mózg dziecka

W procesie neurogenezy istotne są również procesy migracji komórkowej. Ośrodkowy układ nerwowy powstaje, jako struktura połączona wielo-ośrodkowa. Od stopnia połączenia i wzajemnej integracji zależy sprawność pracy mózgu. W przypadku jakichkolwiek zaburzeń dochodzi do nieprawidłowości przy wykształcaniu się głównych struktur mózgowych, a tym samym ich dysfunkcji.

Jak wspomniano wcześniej, alkohol może być przyczyną wystąpienia zaburzeń rozwojowych mózgowia.
U dzieci z zespołem FAS najczęściej dochodzi do uszkodzenia:

  • hipokampu – ośrodków pamięci krótko– i długotrwałej;
  • tworu siatkowego – „motoru” działania dla innych ośrodków OUN, regulator snu, ośrodek procesów poznawczych;
  • mostu – ośrodka „nadzoru” motoryki gałek ocznych oraz odbioru dźwięku;
  • rdzenia przedłużonego – ośrodka odpowiedzialnego za: oddychanie, ciśnienie tętnicze, żucie, połykanie, kichanie, ziewanie, kaszel, wydzielanie potu;
  • płatu skroniowego – ośrodka pamięci dźwiękowej;
  • jąder migdałowatych.

Mózg dziecka z rozpoznanym zespołem FAS ma mniejszą masę oraz wymiary od mózgu rówieśników. Struktura przekroju również odbiega od normy – mózg dziecka z zespołem FAS wykazuje typowe zaburzenia dla mózgu osoby uzależnionej od alkoholu.



Bibliografia

  • Pietrzyk J.J.,Wybrane zagadnienia z pediatrii. Pod redakcją Jacka J. Pietrzyka,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego ,Kraków 2004
Pytanie: Czy zdecydujesz się na bankowanie krwi pępowinowej swojego dziecka?

  Tak. Uważam, ze to dobre zabezpieczenie jego zdrowia

  Nie wiem, muszę głębiej zapoznać się z tematem

  Nie. Sądzę, że nie będzie to konieczne