Znajdź chorobę

Białaczka ostra limfoblastyczna - przyczyny, objawy, badania, leczenie, przeszczep

Białaczka ostra limfoblastyczna to najczęściej występujący nowotwór u dzieci w wieku od 2 do 10 lat. Choć jest nowotworem złośliwym często całkowicie wyleczalnym. Niezbędna jest szybka diagnoza i natychmiastowe leczenie pod kontrolą hematologa.

Spis treści

Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) jest najczęstszą białaczką wieku dziecięcego – stanowi 80% wszystkich białaczek występujących w tym przedziale wiekowym. Może ujawnić się również u dorosłych, przeważnie przed 30. rokiem życia, częściej u płci męskiej. Jest złośliwym nowotworem wywodzącym się z wczesnych stadiów komórek linii limfocytów B lub T (blastów). Dochodzi w nich do mutacji, która prowadzi do ich transformacji nowotworowej.

Białaczka - czym jest?

Jest złośliwym nowotworem wywodzącym się z wczesnych stadiów komórek linii limfocytów B lub T (blastów). Dochodzi w nich do mutacji, która prowadzi do ich transformacji nowotworowej. W prawidłowych warunkach rozwijają się w krążące we krwi limfocyty. Komórki te dzielą się bardzo szybko i gromadzą się w szpiku kostnym doprowadzając do upośledzenia lub całkowitego zatrzymania hematopoezy. Mogą także gromadzić się w  węzłach chłonnych, grasicy, śledzionie, wątrobie, gonadach powodując ich powiększenie.

ALL jest najczęstszą białaczką wieku dziecięcego – stanowi 80% wszystkich białaczek występujących w tym przedziale wiekowym. Szczyt zachorowań przypada na wiek 2-10 lat, chociaż może również ujawnić się u dorosłych, przeważnie przed 30. rokiem życia, częściej u płci męskiej.

Białaczka limfoblastyczna - przyczyny

Przyczyyny nadal nie są do końca poznane. Naukowcy rozważają różne hipotezy powstawania, geneza jest wynikiem współdziałania kilku czynników. Rolę w rozwoju choroby mogą odgrywać zarówno czynniki:

  • genetyczne,
  • środowiskowe
  • immunologiczne.

Rola genów nie została do końca wyjaśniona. Białaczka często towarzyszy wrodzonym zaburzeniom chromosomalnym, między innymi zespołowi Downa oraz innym zaburzeniom genetycznym. Postuluje się także udział zakażenia wirusowego lub jego odległych skutków. Rolę mogą również odgrywać zaburzenia sprawności układu odpornościowego, co może być przyczyną braku kontroli nad powstaniem i rozprzestrzenianiem się nowotworu, jak również inne choroby krwi. Jedną z przyczyn powstawania może być narażenie na duże dawki promieniowania jonizującego oraz dym tytoniowy.

Jak już wcześniej wspomniano patogeneza ALL jest wieloczynnikowa. Pod ich wpływem następuje transformacja nowotworowa komórek prekursorowych, szpik kostny zaczyna produkować nieprawidłowe krwinki białe tzw. „białaczkowe komórki blastyczne”, zwiększając ich ilość w bardzo szybkim tempie. Są one pozbawione swojej prawidłowej funkcji, tak więc w takiej sytuacji, mamy ich zwiększoną ilość, jednak nie idzie ona w parze ze spotęgowaniem ich funkcji ochronnych przed infekcjami.

Ich szybki rozrost i akumulacja w szpiku prowadzi do wyparcia i upośledzenia produkcji prawidłowych linii komórkowych, a gdy ich liczba jest tak ogromna, że powierzchnia szpiku staje się zbyt mała, wtedy uwalniane są do krwi i zaczynają się gromadzić w węzłach chłonnych, śledzionie, wątrobie powodując ich powiększenie.

Postuluje się kilka czynników:

  • wiek (najczęściej dotyka dzieci poniżej 10 roku życia, młodych dorosłych poniżej 30 roku życia);
  • czynniki genetyczne (współwystępowanie zespołu Downa, lub innych zaburzeń genetycznych);
  • czynniki środowiskowe (zakażenie wirusem lub jego odległe skutki, ekspozycja na duże dawki promieniowania jonizującego, narażenie na dym tytoniowy);
  • zaburzenie sprawności działania układu immunologicznego;
  • występowanie innej patologii upośledzającej funkcję krwi.

Objawy białaczki

Początek choroby często jest skryty - dominuje osłabienie, apatia i drażliwość. Dopiero dołączenie się objawów charakterystycznych dla zaburzenia pracy układów krwinkowych zwykle zwraca uwagę osoby chorej. Nie wszystkie z wymienionych objawów muszą wystąpić u każdego chorego, gdyż przebieg tej choroby jest niejednorodny.

Do objawów ogólnoustrojowych zaliczamy:

  • nieuzasadnione stany podgorączkowe,
  • utratę wagi,
  • brak łaknienia,
  • wychudzenie.

Do objawów wynikających z zaburzenia pracy szpiku kostnego zaliczamy:

  • bladość,
  • duszność,
  • bóle głowy,
  • męczliwość,
  • wzmożoną potliwość (szczególnie w nocy),
  • zakażenia niepoddające się leczeniu antybiotykami,
  • wybroczyny pojawiające się na skórze,
  • bóle kostne i stawowe,
  • powiększenie węzłów chłonnych (szczególnie należy zwrócić uwagę na zlokalizowane na szyi, oraz w pachach oraz pachwinach),
  • bóle brzucha,
  • zwiększenie rozmiarów brzucha bez znanej przyczyny,
  • krwawienia z nosa, dróg rodnych, przewodu pokarmowego,
  • powiększenie jąder/jądra.


Bibliografia

  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne, Wyd.1.,Medycyna Praktyczna,Kraków,2006
  • Hillman R.S., Ault K.A., Rinder H.,Hematology in Clinical Practice, 4th Edition,McGraw-Hill,2005
  • Lichtman M., Beutler E., Kaushansky K., Kipps T., Seligsohn U.,Williams Hematology, 7th Edition,McGraw-Hill,2007
  • Crowther M.A., Ginsberg J.,Evidence-based Hematology, Blackwell Publishing,,2008
  • Hołowiecki J.,Współczesne wskazania do transplantacji szpiku. Współczesna Onkologia vol. 5; 5,,2001
Pytanie: Jak często chodzisz do ginekologa?

  Nie byłam nigdy

  Raz na kilka lat

  Co roku

  Co pół roku

  Gdy mam jakąś dolegliwość