Znajdź lek

Gemliquid

Działanie

Cytostatyk z grupy antymetabolitów pirymidyn. Gemcytabina (dFdC) jest przekształcana wewnątrzkomórkowo przez kinazy nukleozydowe do aktywnych nukleozydów: difosforanu (dFdCDP) i trifosforanu (dFdCTP). Cytotoksyczne działanie leku wiąże się z zahamowaniem syntezy DNA przez oba metabolity i jest swoiste dla cyklu komórkowego (faza S). Włączenie gemcytabiny do nici DNA kończy replikację DNA, prowadząc do zaprogramowanej śmierci komórki. Po podaniu dożylnym gemcytabina metabolizowana jest w wątrobie, nerkach, krwi i innych tkankach przez deaminazę cytydyny. Głównym metabolitem jest nieaktywna 2'-deoksy-2',2'-difluorourydyna (dFdU) - występuje w osoczu i w moczu. Metabolity wewnątrzkomórkowe (aktywne difosforan i trifosforan gemcytabiny, nieaktywny monofosforan) nie występują w osoczu i w moczu. Wydalanie zachodzi z moczem, głównie w postaci dFdU. T0,5 zależy od wieku i płci pacjenta, zwykle wynosi 42-94 min. Lek prawie nie wiąże się z białkami osocza.

Wskazania

Leczenie miejscowo zaawansowanej postaci lub postaci z przerzutami raka pęcherza moczowego w leczeniu skojarzonym z cisplatyną. Leczenie miejscowo zaawansowanej postaci lub postaci z przerzutami gruczolakoraka trzustki. Leczenie pierwszego rzutu pacjentów z miejscowo zaawansowaną postacią lub postacią z przerzutami niedrobnokomórkowego raka płuc w leczeniu skojarzonym z cisplatyną (u pacjentów w podeszłym wieku lub u pacjentów z statusem sprawności 2 można rozważyć monoterapię gemcytabiną). Leczenie miejscowo zaawansowanej postaci lub postaci z przerzutami raka nabłonkowego jajnika w leczeniu skojarzonym z karboplatyną; leczenie stosuje się u pacjentek, u których nastąpił nawrót choroby po okresie przynajmniej 6 miesięcy, w którym nawroty choroby nie występowały i u których w leczeniu pierwszego rzutu podawano leki zawierające platynę. Leczenie pacjentów z nieoperacyjną, miejscowo nawracającą postacią lub postacią z przerzutami raka piersi, u których nastąpił nawrót choroby po chemioterapii adjuwantowej/neoadjuwantowej w leczeniu skojarzonym z paklitakselem (we wcześniejszej chemioterapii zastosowano antracyklinę, chyba że istniały przeciwwskazania kliniczne).

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na gemcytabinę lub inne składniki preparatu. Karmienie piersią.

Środki ostrożności

Toksyczność leku zwiększa się wraz z wydłużaniem czasu infuzji i zwiększeniem ich częstość. Należy kontrolować obraz morfologiczny krwi (w tym liczbę płytek krwi, leukocytów oraz granulocytów) przed podaniem każdej kolejnej dawki gemcytabiny. W przypadku wykrycia supresji szpiku należy rozważyć przerwanie lub modyfikację leczenia. Rozpoczynając leczenie gemcytabiną u pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku należy zachować ostrożność. Okresowo należy kontrolować czynność nerek i wątroby (w tym test wirusologiczny). Ostrożnie stosować gemcytabinę u pacjentów z niewydolnością wątroby. Podanie leku pacjentom ze współistniejącymi przerzutami do wątroby lub zapaleniem wątroby, alkoholizmem lub marskością wątroby w wywiadzie może prowadzić do zaostrzenia niewydolności wątroby. Zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Podawanie leku należy natychmiast przerwać po zauważeniu pierwszych objawów mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej, takich jak szybko zmniejszające się stężenie hemoglobiny z towarzyszącą trombocytopenią, zwiększeniem stężenia bilirubiny, kreatyniny, mocznika i LDH we krwi, co może wskazywać na rozwój zespołu hemolitycznego-mocznicowego. Jeśli podczas leczenia wystąpi zespół PRES (objawy to m. in. ostre nadciśnienie, napady drgawkowe), należy całkowicie przerwać podawanie gemcytabiny i wdrożyć odpowiednie leczenie wspomagające, w tym pomiar ciśnienia tętniczego krwi i leczenie przeciwdrgawkowe. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Podczas stosowania gemcytabiny zgłaszano występowanie potencjalnie śmiertelnego zespołu przesiąkania włośniczek (objawy to uogólniony obrzęk, zwiększenie masy ciała, hipoalbuminemia, ciężkie niedociśnienie, ostra niewydolność nerek i obrzęk płuc). W takim przypadku należy przerwać podawanie gemcytabiny i zastosować odpowiednie leczenie wspomagające. Zespół ten może wystąpić podczas kolejnych cykli i może być powiązany z zespołem niewydolności oddechowej u dorosłych. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych ze strony układu oddechowego (obrzęk płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, ostra niewydolność oddechowa dorosłych - ARDS) gemcytabinę należy odstawić. Nie zaleca się stosowania gemcytabiny u dzieci i młodzieży w wieku <18 lat, ze względu na niewystarczającą ilość danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności. Lek zawiera sód - 1 fiolka (20) ml zawiera 21,49 mg sodu, co należy uwzględnić w przypadku pacjentów na diecie niskosodowej.

Ciąża i laktacja

Leku nie należy stosować w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Kobiety powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji, aby uniknąć ciąży. Mężczyznom leczonym gemcytabiną nie zaleca się poczęcia dziecka w trakcie leczenia i w okresie do 6 miesięcy od jego zakończenia. Zaleca się, aby przed rozpoczęciem leczenia pacjent zasięgnął porady na temat zamrożenia nasienia ze względu na możliwość niepłodności w wyniku leczenia gemcytabiną.

Działania niepożądane

Bardzo często: leukopenia (neutropenia stopnia 3. - 19,3%, stopnia 4. - 6%), zahamowanie czynności szpiku kostnego jest zwykle łagodne do umiarkowanego i dotyczy głównie liczby granulocytów, małopłytkowość, niedokrwistość; duszność (zazwyczaj łagodna i ustępująca szybko bez leczenia); wymioty, nudności; zwiększenie aktywności AspAT i AlAT i fosfatazy zasadowej; alergiczna wysypka skórna, której często towarzyszy świąd, łysienie; krwiomocz, łagodny białkomocz; objawy grypopodobne - najczęściej gorączka, bóle głowy, dreszcze, bóle mięśni, osłabienie i utrata łaknienia, obrzęk/obrzęk obwodowy, w tym obrzęk twarzy (zwykle odwracalny po przerwaniu leczenia). Często: gorączka z neutropenią; bóle głowy, bezsenność, senność; kaszel, zapalenie błony śluzowej nosa; biegunka, zapalenie i owrzodzenie jamy ustnej, zaparcie; zwiększone stężenie bilirubiny; świąd, pocenie się; ból pleców, ból mięśni; gorączka, osłabienie, dreszcze. Niezbyt często: udar mózgu, zaburzenia rytmu serca (głównie nadkomorowe), niewydolność serca; śródmiąższowe zapalenie płuc, skurcz oskrzeli (zazwyczaj łagodny i przejściowy, ale może wymagać leczenia pozajelitowego); ciężka hepatotoksyczność (w tym niewydolność wątroby i zgon), niewydolność nerek, zespół hemolityczno-nerczycowy. Rzadko: zawał mięśnia sercowego; objawy kliniczne zapalenia naczyń obwodowych i zgorzeli, niedociśnienie tętnicze; obrzęk płuc, zespół niewydolności oddechowej u dorosłych; zwiększenie aktywności γ-glutamylotransferazy; ciężkie reakcje skórne m.in. złuszczanie, wykwity pęcherzowe, owrzodzenie, tworzenie pęcherzy i wrzodów, złuszczanie skóry; reakcje w miejscu podania (głównie łagodne). Bardzo rzadko: trombocytoza; reakcja rzekomoanafilaktyczna; zespół odwracalnej tylnej encefalopatii; zespół przesiąkania włośniczek; niedokrwienne zapalenie jelita grubego; toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona.

Interakcje

Podczas jednoczesnego stosowania radioterapii (jednocześnie lub w odstępie 7 dni bądź krótszym) obserwowano objawy toksyczności, która zależy od wielu czynników m.in. dawki gemcytabiny i częstości jej podawania, dawki napromieniania, przygotowania do radioterapii, rodzaju naświetlanych tkanek i zakresu napromieniania. Badania kliniczne i niekliniczne wykazały że gemcytabina zwiększa wrażliwość na stosowaną radioterapię. Leczenie gemcytabiną może być rozpoczęte po ustąpieniu ostrych skutków radioterapii lub przynajmniej tydzień po zakończeniu radioterapii. Nie zaleca się stosowania szczepionki przeciwko żółtej febrze i innych żywych szczepionek atenuowanych ze względu na ryzyko ogólnoustrojowej choroby z możliwym skutkiem śmiertelnym, zwłaszcza u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym.

Dawkowanie

Leczenie powinno być prowadzone przez lekarza doświadczonego w stosowaniu chemioterapii. Rak pęcherza moczowego. Leczenie skojarzone. Zalecana dawka wynosi 1000 mg/m2pc. podawana w 30-minutowym wlewie. Lek należy podawać 1., 8., 15. dnia każdego 28-dniowego cyklu leczenia w skojarzeniu z cisplatyną. Zalecana dawka cisplatyny wynosi 70 mg/m2 pc. i podaje się ją 1. dnia po gemcytabinie lub 2. dnia każdego 28-dniowego cyklu leczenia. Ten 4-tygodniowy cykl leczenia jest następnie powtarzany. Rak trzustki. Zalecana dawka wynosi 1000 mg/m2 pc. w 30-minutowym wlewie dożylnym, raz w tygodniu przez 7 tygodni, po których następuje 1 tydzień przerwy. W kolejnych cyklach leczenia wlew powtarza się raz w tygodniu przez 3 kolejne tygodnie z 4 tygodni. Niedrobnokomórkowy rak płuc. Monoterapia. Zalecana dawka wynosi 1000 mg/m2 pc. w 30-minutowym wlewie dożylnym, raz w tygodniu przez 3 tygodnie, po których następuje 1 tydzień przerwy. Następnie ten 4-tygodniowy cykl jest powtarzany. Leczenie skojarzone. Zalecana dawka wynosi 1250 mg/m2 pc. w 30-minutowym wlewie dożylnym, podawana w 1. i 8. dniu 21-dniowego cyklu leczenia. Cisplatynę w dawkach 75-100 mg/m2 pc. podawano raz na 3 tygodnie. Rak piersi. Leczenie skojarzone. Podczas stosowania gemcytabiny w połączeniu z paklitakselem, zaleca się stosowanie paklitakselu (175 mg/m2 pc.) w 1. dniu cyklu w ok. 3-godzinnym wlewie dożylnym, a następnie w 1. i 8. dniu każdego 21-dniowego cyklu podawana jest gemcytabina (1250 mg/m2 pc.), w 30-minutowym wlewie dożylnym. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego bezwzględna liczba granulocytów powinna wynosić co najmniej 1500x106/l. Rak jajnika. Leczenie skojarzone. Podczas stosowania gemcytabiny w skojarzeniu z karboplatyną, zaleca się stosowania gemcytabiny w dawce 1000 mg/m2 pc. w 1. i 8. dniu każdego 21-dniowego cyklu, w 30-minutowym wlewie dożylnym. 1. dnia po zakończeniu wlewu gemcytabiny podaje się karboplatynę aż do uzyskania wartości pola pod krzywą AUC równej 4 mg/ml x min.
W zależności od nasilenia toksyczności obserwowanej u pacjentów dawkę można zmniejszyć w poszczególnych cyklach leczenia lub w czasie trwania cyklu - dotyczy wszystkich wskazań.
Monitorowanie wystąpienia toksyczności i zmiana dawki ze względu na działanie toksyczne. Zmiana dawki ze względu na toksyczność niehematologiczną. Należy przeprowadzić okresowe badania fizykalne oraz kontrolować czynność nerek i wątroby w celu wykrycia toksyczności niehematologicznej. W zależności od nasilenia toksyczności obserwowanej u pacjentów dawkę można zmniejszyć w poszczególnych cyklach leczenia lub w czasie trwania cyklu. Najczęściej w przypadku ciężkiej toksyczności niehematologicznej (stopień 3. lub 4.) z wyjątkiem nudności i (lub) wymiotów, leczenie należy przerwać lub zmniejszyć podawaną dawkę. Dawkę można ponownie podać dopiero wtedy, gdy lekarz prowadzący uzna, że objawy toksyczności ustąpiły. Zmiana dawki ze względu na toksyczność hematologiczną. Rozpoczęcie cyklu leczenia: przed podaniem każdej dawki, konieczne jest sprawdzenie liczby płytek krwi i granulocytów. Przed rozpoczęciem leczenie bezwzględna liczba granulocytów powinna wynosić co najmniej 1500 x 106/l, a liczba płytek powinna wynosić 100 000 x 106/l. W trakcie leczenia. Zmiana dawki gemcytabiny w trakcie leczenia raka pęcherza moczowego, niedrobnokomórkowego raka płuc i raka trzustki, w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym z cisplatyną: bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - >1000 i liczba płytek krwi (x 106/l) - >100 000: zaleca się podanie 100% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - 500-1000 lub liczba płytek krwi (x 106/l) - 50 000-100 000: zaleca się podanie 75% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - <500 lub liczba płytek krwi (x 106/l) - <50 000: zaleca się pominięcie dawki gemcytabiny. Pominiętego leczenia nie wznawia się w trakcie cyklu dopóki bezwzględna liczba granulocytów nie osiągnie przynajmniej 500 x 106/l i dopóki liczba płytek krwi nie osiągnie 50 000 x 106/l. Zmiana dawki gemcytabiny w trakcie cyklu leczenia raka piersi, w leczeniu skojarzonym z paklitakselem: bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - ≥1200 i liczba płytek krwi (x 106/l) - >75 000: zaleca się podanie 100% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - 1000-<1200 lub liczba płytek krwi (x 106/l) - 50 000-75 000: zaleca się podanie 75% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - 700-<1000 i liczba płytek krwi (x 106/l) - ≥50 000: zaleca się podanie 50% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - <700 lub liczba płytek krwi (x 106/l) - <50 000: zaleca się pominięcie dawki gemcytabiny. Pominiętego leczenia nie wznawia się w trakcie cyklu. Leczenie należy zacząć 1. dnia kolejnego cyklu, gdy bezwzględna liczba granulocytów osiągnie przynajmniej 1500 x 106/l i gdy liczba płytek krwi osiągnie 100 000 x 106/l. Zmiana dawki gemcytabiny w trakcie cyklu leczenia raka jajnika, w leczeniu skojarzonym z karboplatyną: bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - >1500 i liczba płytek krwi (x 106/l) - ≥100 000: zaleca się podanie 100% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - 1000-1500 lub liczba płytek krwi (x 106/l) - 75 000-100 000: zaleca się podanie 50% dawki gemcytabiny; bezwzględna liczba granulocytów (x 106/l) - <1000 lub liczba płytek krwi (x 106/l) - <75 000: zaleca się pominięcie dawki gemcytabiny. Pominiętego leczenia nie wznawia się w trakcie cyklu. Leczenie należy zacząć 1. dnia kolejnego cyklu, gdy bezwzględna liczba granulocytów osiągnie przynajmniej 1500 x 106/l i gdy liczba płytek krwi osiągnie 100 000 x 106/l. Zmiana dawki ze względu na toksyczność hematologiczną w kolejnych cyklach leczenia - dotyczy wszystkich wskazań: w kolejnych cyklach leczenia dawkę gemcytabiny należy zmniejszyć do 75% dawki początkowej w przypadku wystąpienia następujących objawów toksyczności hematologicznej: bezwzględna liczba granulocytów <500 x 106/l dłużej niż 5 dni; bezwzględna liczba graulocytów <100 x 106/l dłużej niż 3 dni; gorączka neutropeniczna; liczba płytek krwi <25 000 x 106/l; opóźnienie cyklu dłużej niż o 1 tydzień z powodu toksyczności.
Lek podaje się we wlewie dożylnym, może być podawany w warunkach ambulatoryjnych. Wymaganą ilość roztworu należy przenieść w warunkach aseptycznych do worka lub butelki do infuzji. Roztwór może być podawany zaraz po przygotowaniu lub może być dodatkowo rozcieńczany 0,9% roztworem chlorku sodu lub 5% roztworem glukozy. W przypadku wynaczynienia należy natychmiast przerwać podawanie leku i rozpocząć podawanie do innego naczynia krwionośnego.

Uwagi

Przed każdą kolejną dawką leku należy kontrolować liczbę płytek krwi, leukocytów i granulocytów. Ponadto należy przeprowadzać okresowe badania laboratoryjne czynności nerek i wątroby (również testy wirusologiczne).

Pharmindex