Co to jest homocysteina i jak obniżyć jej poziom? Dieta

Homocysteina jest aminokwasem, powstającym w wyniku wewnątrzkomórkowej przemiany enzymatycznej metioniny. Podwyższone stężenie homocysteiny w organizmie jest istotnym czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Sprawdź, ile wynosi norma homocysteiny oraz jak obniżyć jej poziom.
Naukowiec wykonuje test na stężenie homocysteiny
źrodło:123RF

Spis treści

Co to jest homocysteina?

Homocysteina jest aminokwasem siarkowym, który powstaje w wyniku wewnątrzkomórkowej przemiany metioniny. Ta z kolei pochodzi z białek zwierzęcych i stanowi jedyne źródło homocysteiny dla człowieka.Podwyższone stężenie tego aminokwasu jest istotnym czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia, zwłaszcza udaru mózgu oraz miażdżycy. W ostatnich latach zwraca się także coraz większą uwagę na neurotoksyczność homocysteiny. Badania prowadzone przez Perry’ego ujawniły znacznie podwyższone stężenie homocysteiny u pacjentów, którzy przeszli udar mózgu w porównaniu do osób zdrowych. Częstość występowania podwyższonego stężenie Hcy u osób z udarem wynosi 19-42 proc.

Badanie homocysteiny

Jak sprawdzić poziom homocysteiny w organizmie? Wystarczy wykonać badanie krwi. Homocysteina występuje bowiem w osoczu (w postaci wolnej i związanej z albuminami).Badanie należy wykonać na czczo. Do oznaczenia stężenia Hcy wykorzystuje się następujące metody:

  • chromatograczne (HPLC)- wysokociśnieniową chromatografię z detekcją fluorymetryczną lub elektrochemiczną, 
  • spektrometrii masowej (GS-MS), 
  • immunoenzymatyczne,
  • z wykorzystaniem analizatora aminokwasów.

Reklama

Normy homocysteiny

Dopuszczalne stężenie homocysteiny w surowicy krwi u osób dorosłych wynosi 5-15 μmol/l. W przypadku stężenia Hcy w granicach 15-30 μmol/l mówi się o umiarkowanej hiperhomocysteinemii (hHcy). Stężenie mieszczące się w przedziale 31-100 μmol/l, świadczy o średniej hHcy, zaś powyżej 100 μmol/l o ciężkiej.

Warto zaznaczyć, że stężenie homocysteiny spada znacząco w czasie ciąży. Szacuje się, że stężenie Hcy u ciężarnych wynosi średnio 36 proc. wartości sprzed ciąży, jednakże pod koniec trzeciego trymestru poziom homocysteiny wraca do normy. 

Homocysteina – dieta

Wśród czynników wpływających na wartość stężenia homocysteiny we krwi wymienia się:

  • mutacje genetyczne enzymów biorących udział w przemianach Hcy, 
  • wiek, 
  • płeć 
  • współwystępujące schorzenia (niewydolność nerek, niektóre nowotwory, choroby wątroby, niedoczynność i nadczynność tarczycy, cukrzyca, toczeń rumieniowaty, RZS, łuszczyca)
  • dietę, 
  • leki – głównie stosowanie antagonistów kwasu foliowego (metotreksat), antagonistów witaminy B12 (metformina), antagonistów wit. B6 (teofilina), leków przeciwpadaczkowych,
  • alkohol, 
  • kofeinę,
  • nikotynę.

Oznacza to, że zmiana trybu życia, zwłaszcza wprowadzenie odpowiedniej diety oraz unikanie używek jest skuteczną metodą leczenia hiperhomocysteinemii. 

Co jeść, aby obniżyć poziom homocysteiny?

Jak obniżyć homocysteinę? Warto zapamiętać, że jedynym źródłem homocysteiny jest metionina, będąca aminokwasem dostarczanym do organizmu wraz z pożywieniem. Metionina pochodzi głównie z białek zwierzęcych. Częstym powodem wzrostu stężenia homocysteiny w organizmie jest dieta wegetariańska oraz wegańska. Także nadmiernie spożycie mięsa powoduje wzrost stężenia Hcy, jednakże tymczasowy. Badania nie dowodzą, że by nadmierne spożycie metioniny prowadziło do przewlekłego podwyższonego stężenia Hcy.

Zatem osoby z hiperhomocysteinemią powinny spożywać metioninę, która znajduje się w białkach zwierzęcych. Ponadto powinny także zadbać o podaż folianów (400 μg dziennie) oraz witamin B12 (3 μg/d) i B6 (2 mg/d). 

Najwięcej folianów znajdziemy w:

  • warzywach zielonych (szpinaku, sałacie, brokułach, brukselce, pietruszce),
  • wątróbce,
  • mięsie drobiowym,
  • jaja, 
  • fermentowanych produktach mlecznych,
  • roślinach strączkowych,
  • pełnoziarnistym pieczywie.

Witaminę B12 dostarczymy do organizmu, spożywając produkty pochodzenia zwierzęcego, a B6, jedząc mięso, ryby, nasiona roślin strączkowych, paprykę, brukselkę, marchew i banany.

Reklama

Homocysteina – leki

leczeniu hiperhomocysteinemii stosuje się także leki. Pacjenci przyjmują wyższe dawki witamin z grupy B. Z reguły leczenie polega na stosowaniu następujących dawek na dobę:

  • 500 μg kwasu foliowego, 
  • 100-600 μg witaminy B12 
  • 6-25 mg witaminy B6.

Jednakże wielu pacjentów wymaga stosowanie kilkukrotnie wyższych dawek, w zależności od stężenia Hcy. Terapia zazwyczaj trwa 6 tygodni i u większości pacjentów prowadzi do normalizacji stężenia homocysteiny we krwi. 

Czytaj też:

Bibliografia

  • Małgorzata Wichlińska-Lipka, Walenty Michał Nyka, Rola homocysteiny w patogenezie chorób układu nerwowego, Forum Medycyny Rodzinnej 2008, tom 2, nr 4, 292–297.
  • Anna Winczewska-Wiktor, Bogna Malendowicz-Major, Barbara Steinborn, Rola homocysteiny w fizjologicznym rozwoju i patofizjologii zaburzeń układu nerwowego u dzieci, Neurologia Dziecięca Vol. 21/2012, nr 42.
  • Dorota Gąsiorowska, Katarzyna Korzeniowska, Anna Jabłecka, Homocysteina, Farmacja Współczesna 2008; 1: 169-175.

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Czy ktoś z Twoich bliskich jest lub był zarażony koronawirusem?

  Tak, bliska mi osoba jest/była zakażona koronawirusem

  Nie, nikt z moich bliskich nie jest/był zakażony koronawirusem

  Nie wiem, czy ktoś z moich bliskich jest/był zakażony koronawirusem

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!