Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗

Kiedy dziecko zaczyna widzieć?

Kiedy dziecko zaczyna widzieć? Kiedy dostrzega pierwsze kolory i kształty? Jak stymulować rozwój wzroku u dziecka? Jak wspierać integrację wzroku niemowlaka z innymi zmysłami, a także z umiejętnościami manualnymi i motorycznymi? Poznaj odpowiedzi na najważniejsze pytania.
Widzące dziecko
Źródło: 123RF
Spis treści

Reklama

Kiedy dziecko zaczyna widzieć?

Kiedy dziecko zaczyna widzieć? Nie dzieje się to od razu po narodzinach. Ze względu na całkowitą ciemność panującą w brzuchu mamy, wzrok należy do najsłabiej rozwiniętych zmysłów w momencie przyjścia na świat, wykazując się głęboką niedojrzałością zarówno w wymiarze czysto optycznym, jak też neurologicznym. Dlatego w pierwszych dniach maluch nie widzi praktycznie nic.

Obraz przypomina gęstą mgłę, z której dopiero w kolejnych tygodniach zaczynają  wyodrębniać się kształty i kolory. Rejestrowane są też pierwsze ruchy, a ostatnim etapem jest nadawanie znaczenia obrazom przez umysł. Na to wszystko nakłada się mechanizm emmetropizacji, a więc samoistnego korygowania naturalnej, fizjologicznej dalekowzroczności, z którą rodzi się dziecko.

Co ważne, proces kształtowania się widzenia ściśle powiązany jest z rozwojem innych zmysłów, kluczowych dla tzw. integracji sensorycznej, takich jak:

  • dotyk,
  • równowaga,
  • czucie głębokie (czucie własnego ciała).

Uważa się, że dla rozwoju wzroku u dziecka najważniejszy jest okres noworodkowy i niemowlęcy – do końca pierwszego roku życia maluch powinien widzieć kształty, kolory i ruch, zaawansowana też powinna być integracja zmysłów w jeden spójny system zdolny do odbierania bodźców, a następnie ich przetwarzania i zamiany w działanie.

Reklama

Wzrok noworodka (do 4 tygodnia życia)

Wzrok noworodka jest całkowicie nieprzystosowany do odbierania milionów bodźców wizualnych, dlatego w pierwszych chwilach wszystkie one są dla niego praktycznie neutralne – świat zewnętrzny oczami dziecka jest szary, bez kształtu i barwy, a w dodatku zupełnie nieruchomy.

W kolejnych dniach rozwój wzroku u noworodka następuje względnie szybko. Do końca pierwszego miesiąca życia maluch powinien zacząć skupiać uwagę na światłach i przedmiotach znajdujących się w odległości od 20 do 30 centymetrów od jego twarzy.

Z oczywistych względów, obrazy te mają postać czysto abstrakcyjną, wolną od jakichkolwiek znaczeń, których na tym etapie mózg dziecka nie jest w stanie w żaden sposób wygenerować i przypisać. Widząc zatem mamę i tatę, maluch postrzega co najwyżej dwie niewyraźne plamy w zasięgu wzroku.

Nie mniej, jest to pierwszy z kilkunastu kamieni milowych wyróżnianych w czasie całego długiego procesu rozwoju wzroku u dziecka.

Zanim dziecko skończy pierwszy miesiąc życia, możliwe jest też osiągniecie drugiego z punktów zwrotnych, jakim jest pierwsza rejestracja ruchu, a nawet niezdarne próby wodzenia wzrokiem za przemieszczającymi się obiektami, na razie jednak w bardzo małym zakresie.

Reklama

Wzrok niemowlaka (1-12 miesięcy)

Około 2-3 miesiąca życia, dziecko po raz pierwszy nawiązuje kontakt wzrokowy z rodzicem, na zasadzie wyłuskania jasnych, kontrastowych plam w obrębie twarzy.

Mniej więcej w tym samym okresie wzrok niemowlaka zaczyna wodzić za przemieszczającymi się światłami i obiektami, jednocześnie lewym i prawym okiem, co również stanowi ważną umiejętność. Kolejne kroki, jeśli chodzi o rozwój wzroku niemowlaka i jego integrację z innymi zmysłami, to:

  • 3-4. miesiąc:
    • dziecko zaczyna obserwować ruch swoich rąk,
    • maluch sięga rączkami w stronę widzianych obiektów, zwłaszcza twarzy rodziców,
    • niemowlę zaczyna chwytać obserwowane przedmioty,
    • zaobserwowane i pochwycone przedmioty są przyciągane do ust,
    • wzrok zaczyna sprawnie podążać za poruszającymi się obiektami.
  • 5. miesiąc:
    • dziecko przestaje zezować, wzrok zaczyna padać na wprost,
    • gałki oczne zaczynają sprawnie ruszać się w osi pionowej i poziomej.
  • 6. miesiąc:
    • niemowlę celowo, intencjonalnie sięga po obserwowane przedmioty,
    • wzrok dziecka przystosowuje się do widzenia i podążania za przedmiotami znajdującymi się w bliższej i dalszej perspektywie (powyżej 2 metrów).
  • 8-10. miesiąc:
    • dziecko świadomie zaczyna rozpoznawać twarze rodziców
    • maluch dobrze widzi także bardzo małe obiekty, wielkości drobnych owoców czy płatków zbożowych.
  • 12. miesiąc:
    • niemowlę używa wzroku, by wskazać interesujący go przedmiot.

Reklama

Kiedy dziecko zaczyna widzieć kolory?

Skoro w pierwszych dniach życia świat noworodka ma odcień szarości, niezwykle ważne jest pytanie, kiedy dziecko zaczyna widzieć kolory? Pierwsze barwy, które dostrzega dziecko to czerń i czerwień. W tej właśnie tonacji niemowlę dostrzega obrazy mniej więcej do ukończenia 3 miesiąca życia.

Obiekty są wówczas bardzo nieostre, maluch w żaden sposób nie potrafi ich też umiejscowić w przestrzeni (blisko-daleko). Tym bardziej, że jego niedojrzały wzrok pada niemal zawsze za, ewentualnie przed dostrzeganym obiektem. W kwestii kolorów, wszystko zmienia się pomiędzy 3 a 6 miesiącem życia.

Świat w oczach dziecka nabiera wówczas barw, zbliżonych do tych, które postrzega oko dorosłego człowieka, aczkolwiek nie są one jeszcze dojrzale porządkowane i przetwarzane przez mózg.

Z każdym dniem zwiększa się też ostrość widzenia, dzięki czemu w drugie półrocze życia niemowlę powinno wkraczać widząc już względnie dobrze.

Reklama

Jak stymulować rozwój wzroku u dziecka?

Wzrok dziecka w dużej mierze rozwija się samoistnie, należy jednak pamiętać, że proces ten powinien być przez rodziców wspierany i stymulowany, zwłaszcza w kontekście integracji sensorycznej. Dlatego tak ważny jest wybór zabawek edukacyjnych, pozwalających trenować umiejętność skupiania wzroku na obiektach statycznych i ruchomych, już od pierwszych miesięcy życia, rozwijających jednocześnie:

  • zmysł wzroku,
  • zdolności manualne,
  • zdolności motoryczne,
  • zmysłu słuchu.

Doskonale do tego celu nadają się zabawki mające:

  • kontrastowe barwy – czarne i czerwone, a więc te, które jako pierwsze rozpoznawane są przez niemowlę;
  • elementy szeleszczące, grzechoczące i piszczące, zachęcające do interakcji z postrzeganym obiektem;
  • zróżnicowane faktury, dostarczające odmiennych doznań dla zmysłu dotyku;
  • lusterka – małe dzieci uwielbiają obserwować swoje odbicie;
  • gryzaki, pomagające ćwiczyć chwytanie i ważny z punktu widzenia rozwoju dziecka samodzielny ruch w stronę ust.

Bardziej rozbudowane zabawki stymulujące rozwój wzroku u dziecka powinny zawierać elementy wymienne, tak by mogły rosnąć razem z maluchem. Przykładowo – w pierwszych miesiącach życia, wskazane są wzory geometryczne i możliwie proste formy. Jednak dla dzieci, które skończyły pół roku i widzą już wyraźnie barwy oraz kształty, zaleca się wprowadzenie form bardziej zróżnicowanych, w które wplecione mogą być też różnego typu obrazki, zwłaszcza przedstawiające zwierzątka, owady itp.

Zabawki, które wspierają rozwój wzroku u dziecka, mają różnorodne formy, takie jak:

Wszystkie skutecznie skupiają uwagę malucha i pozwalają trenować wybrane kompetencje. Oczywiście zabawki dla niemowląt muszą być w pełni bezpieczne w użytkowaniu, dlatego warto zwracać uwagę na materiały, z których są wykonane – powinny być miękkie, miłe w dotyku, a do tego atestowane.

Czytaj również

Bibliografia

  • P. Kay Nottingham Chaplin, EdD, Kira Baldonado, 18 Vision Development Milestones From Birth to Baby’s First Birthday, https://nationalcenter.preventblindness.org
  • Dominique Brémond-Gignac, Henri Copin, Alexandre Lapillonne, Solange Milazzo, Visual development in infants: physiological and pathological mechanisms, Current Opinion in Ophthalmology, Vol 22 Clinical Update 1 April 2011
  • Natalia Kołat, Zaburzenia przetwarzania sensorycznego u dzieci – diagnostyka i postępowanie, Nowa Pediatria 3/2014
  • https://canpolbabies.com/pl_PL/produkty/zabawa-i-edukacja
Piotr  Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka - dziennikarz wyróżniony w konkursie Dziennikarz Medyczny Roku 2023
Dziennikarz wyróżniony w konkursie "Dziennikarz Medyczny Roku 2023". Autor tysięcy publikacji o tematyce medycznej, ekonomicznej, politycznej i społecznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Noworodek i niemowlę
Dyschezja niemowlęca - objawy, sposoby i leczenie. Ile trwa i jak pomóc dziecku?
Płaczące dziecko z powodu dyschezji niemowlęcej
Kiedy dziecko trzyma główkę?
Dziecko trzymające główkę
Katar u noworodka – co stosować, aby trwał jak najkrócej?
Noworodek z katarem
Podobne artykuły
Noworodek bawiący się na podłodze
Skok rozwojowy - kiedy jest pierwszy i jak rozpoznać kolejny?
Kobieta karmiąca dziecko
Ulewanie u noworodka – kiedy powinno zaniepokoić?
Wcześniak w inkubatorze
Wcześniak w 28, 30 i 34 tygodniu ciąży - cechy i opieka medyczna
Opakowanie czopków glicerynowych
Czopki glicerynowe dla niemowląt - ile czekać? Działanie
Niemowlak z gorączką
Przeziębienie u niemowlaka - skutek braku odporności. Kiedy pójść do lekarza?

Reklama


Niesamowite ptaki, których śpiew słychać wiosną!
Sprawdź!