Pierwsza pomoc przy oparzeniach. Jaki zastosować opatrunek, maść i plastry

pierwsza pomoc przy oparzeniach
Źródło: 123RF

Autor

Piotr Brzózka

Oparzenia, niezależnie od stopnia, wymagają udzielenia pierwszej pomocy, a następnie adekwatnego opatrzenia i leczenia rany. Co na oparzenia nadaje się najlepiej? Do wyboru są takie środki, jak maść, a także krem, żel i pianka. Innym skutecznym rozwiązaniem jest hydrożelowy opatrunek na oparzenia.

Spis treści

Oparzenia: termiczne, chemiczne, radiacyjne

Oparzenia, to różnego rodzaju uszkodzenia tkanek skóry, błon śluzowych, mięśni, niekiedy nawet kości, pod wpływem czynników takich jak ogień, gorąca woda, promieniowanie słoneczne, porażenie prądem, działanie substancji chemicznych etc. Ze względu na źródło, wyróżniamy oparzenia termiczne, chemiczne, elektryczne i radiacyjne (m.in. promieniowanie UV i RTG). Ciało ludzkie oparzeniom ulega w łatwy sposób, wystarczy 3-minutowa ekspozycja na temperaturę rzędu 55 stopni, by rozpocząć proces nieodwracalnych, martwiczych zmian tkanki. W przypadku, gdy temperatura sięga 70 stopni, skóra zostanie uszkodzona w ciągu minuty. Pamiętajmy, że powierzchowna rana, lekka martwica, zaczerwienienie czy bąbel po oparzeniu, to w wielu przypadkach najniższy wymiar kary za chwilę nieuwagi. Rozległe oparzenia mogą prowadzić do wstrząsu, którego konsekwencją jest śmierć.

Czytaj też: Oparzenia: termiczne, słoneczne, chemiczne

Klasyfikacja oparzeń

Ze względu na rozległość i charakter, oparzenia klasyfikowane są następująco:

  • oparzenia I stopnia – obejmują naskórek, objawiają się lekkim zaczerwienieniem, umiarkowanie bolesne, swędzą, nie zostawiają blizn;
  • oparzenia II stopnia – obejmują naskórek i część skóry właściwej, możliwy jest bolesny bąbel po oparzeniu, głębokie oparzenia II stopnia uszkadzają zakończenia nerwowe, przez co paradoksalnie są mniej bolesne, niż płytkie, w zależności od głębokości, oparzenia II stopnia goją się nawet kilka tygodni, płytkie nie zostawiają blizn, głębokie – tak;
  • oparzenia III stopnia – martwica obejmuje skórę właściwą, nerwy i podskórną tkankę tłuszczową, goją się długo i ciężko, mogą wymagać przeszczepu skóry;
  • oparzenia IV stopnia – martwica obejmuje mięśnie, ścięgna i kości, niekiedy objawia się charakterystycznym zwęgleniem oparzonego miejsca

Pierwsza pomoc przy oparzeniach

Oparzenia, nawet najlżejsze, wymagają natychmiastowej interwencji. Warto wiedzieć, że nie wychłodzone i nie opatrzone we właściwy sposób mogą powodować dalszą penetrację tkanki przez ciepło, prowadząc do jeszcze głębszych uszkodzeń. Jak powinna wyglądać pierwsza pomoc w oparzeniach? Najistotniejsze jest schłodzenie, czyli „wyciągnięcie” ciepła z poparzonego miejsca. W pierwszej chwili większość osób na oparzenia instynktownie reaguje odkręcając kurek z zimną wodą i jest to działanie w wielu przypadkach jak najbardziej słuszne i skuteczne (oparzenia chłodzi się w ten sposób przez około 20 minut, używając wody o temperaturze ok. 15 stopni Celsjusza). Problem pojawia się wówczas, gdy dostępu do kranu nie mamy (sytuacje takie, jak wypadek komunikacyjny), albo uszkodzenie tkanki jest tak rozległe, że strumień wody może spowodować więcej szkody niż pożytku. W takich sytuacjach należy skorzystać ze specjalistycznych opatrunków i środków na oparzenia.

Hydrożelowy opatrunek na oparzenia

Alternatywną dla zimnej wody może być hydrożelowy opatrunek na oparzenia - dostępny jako plastry na oparzenia lub żel na oparzenia. Tego typu opatrunek działa szybciej i skuteczniej, niż woda („wyciąga” ciepło w ciągu około 4-5 minut), nie uszkadza też oparzonej tkanki w przypadku rozległych urazów. Opatrunek pochłania wysięk, zapewnia wilgotne środowisko rany a jednocześnie skuteczną wymianę gazową. Chłodząc – minimalizuje ból. Dodatkowo zabezpiecza przed uszkodzeniami mechanicznymi. Dzięki swoim właściwościom nie przywiera do uszkodzonej tkanki – w znacznym stopniu ułatwia to jego zmianę. Hydrożelowy opatrunek w większości składa się z wody, jest przeźroczysty, co pozwala na monitorowanie stanu uszkodzonej skóry bez konieczności zdejmowania.

Czytaj też: Opatrunek na oparzenia - pierwsza pomoc

Maść, krem i pianka na oparzenia

Oparzenia możemy potraktować także medykamentami zawierającymi substancje chłodzące, łagodzące i przeciwzapalne. Do wyboru mamy szeroką paletę produktów:

  • maść na oparzenia,
  • krem,
  • pianka,
  • spray,
  • i żel.

Niezależnie od konsystencji, środki na oparzenia bazują na takich substancjach czynnych jak D-pantenol i alantoina, w poważniejszych przypadkach konieczne może być sięgniecie po maść z antybiotykiem. Maść od kremu na oparzenia różni się konsystencją - ta pierwsza wchłania się wolniej, dlatego częściej jest stosowana w przypadku poważniejszych oparzeń. Uwaga: poparzone miejsce maścią lub kremem można posmarować wyłącznie w przypadku, gdy nie doszło do przerwania tkanki. Maści lub kremu na oparzenia nie wolno nakładać bezpośrednio na ranę! Jeśli uszkodzony został naskórek lub skóra, lecznicze specyfiki stosujemy jedynie wokół rany.

Artykuł powstał we współpracy z Paul Hartmann Polska Sp. z o.o.

Oceń artykuł

(liczba ocen 12)

Pytanie: Czy zdecydujesz się na bankowanie krwi pępowinowej swojego dziecka?

  Tak. Uważam, ze to dobre zabezpieczenie jego zdrowia

  Nie wiem, muszę głębiej zapoznać się z tematem

  Nie. Sądzę, że nie będzie to konieczne

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA