Szczepionka AstraZeneca na COVID-19- skuteczność

Preparat ChAdOx1 nCoV-19, bo tak roboczo została nazwana szczepionka firmy AstraZeneca, we współpracy z Uniwersytetem Oksfordzkim, to kolejny oręż firm farmaceutycznych w walce z pandemią koronawirusa SARS-CoV-2. 30 grudnia 2020 została ona warunkowo dopuszczona do obrotu na terenie Wielkiej Brytanii. Natomiast 29 stycznia 2021 na takich samych warunkach pozwolono na jej stosowanie na terenie Unii Europejskiej.
Szczepionka na COVID-19
źródło:123RF
Spis treści

Co znajduje się w szczepionce AstraZeneca na COVID-19?

Jedna dawka produktu (0,5 ml) zawiera 50 000 000 000 cząstek wirusa ChAdOx1. Cząsteczki te są główną substancją aktywną. Ponadto szczepionka posiada inne związki chemiczne, które nie wywołują żadnego efektu farmakologicznego, a które są potrzebne by zapewnić trwałość preparatu. 

Pełen wykaz substancji pomocniczych znajdujących się w produkcie AstryZeneci obejmuje: 

  • L-histydyna;
  • Monohydrat chlorowodorku L-histydyny;
  • Sześciowodzian chlorku magnezu;
  • Polisorbat 80;
  • Etanol;
  • Sacharoza;
  • Chlorek sodu;
  • Dwuwodny wersenian disodowy;
  • Woda do wstrzykiwań;

Jak działa szczepionka AstraZeneca na COVID-19?

Szczepionki wektorowe, do której należy produkt AstryZeneci, wykorzystują specyficzny nośnik (wektor), którym w tym konkretnym przypadku są adenowirusy wywołujące przeziębienie u szympansów. Ponieważ są to wirusy atakujące szympansy, więc są one całkowicie niegroźne dla ludzi. 

Dodatkowo pozbawiono je możliwości replikacji w organizmie szczepionej osoby. Genom tego adenowirusa został zmodyfikowany tak, aby wytwarzał on białko S, które jest z kolei charakterystyczne dla koronawirusa SARS-CoV-2. Układ odpornościowy osoby zaszczepionej potraktuje białko S jako obce i wytworzy naturalne elementy odporności, przeciwciała i limfocyty T przeciw białku S koronawirusa

Następnym razem, gdy organizm zetknie się z cząsteczkami zawierającymi te specyficzne białka S (czyli w przypadku zarażenia wirusem SARS-CoV-2), będzie już przygotowany poprzez posiadanie całego arsenału przeciwciał atakujących wszystkie cząsteczki zawierające białko S.

Skuteczność szczepionki AstraZeneca na COVID-19

Zespół badawczy Uniwersytetu Oksfordzkiego wraz z angielsko-szwedzkim konsorcjum biofarmaceutycznym AstraZeneca poinformowało, że skuteczność szczepionki ChAdOx1 nCoV-19 wynosi około 90%. Oczywiście taka skuteczność pojawia się dopiero po otrzymaniu pełnego schematu szczepienia, który polega na przyjęciu dwóch dawek. Jest to niewiele mniejsza skuteczność w porównaniu do konkurentów produkujących szczepionki mRNA – Pfizera wraz z BioNTech (95% skuteczności), oraz Moderny (94,5% skuteczności).

Jako ciekawostkę można przytoczyć fakt, że pierwotna skuteczność wynosiła między 60 a 70%. Jednakże jeden z zespołów badawczych popełnił błąd w trakcie badań klinicznych i pewna grupa badana otrzymała w pierwszym etapie szczepienia połowę dawki zamiast jednej pełnej. Druga dawka była już oczywiście pełna. Okazało się, że skuteczność szczepienia w tej grupie była dużo wyższa i oscylowała właśnie wokół 90%. Naukowcy uważają, że taki schemat dawkowania, gdzie najpierw otrzymuje się połowę, a następnie pełną dawkę, lepiej odzwierciedla naturalny przebieg zakażenia.

Czy szczepionka AstraZeneca na COVID-19 jest bezpieczna?

Podsumowując profil bezpieczeństwa szczepionki można stwierdzić, że jest ona bezpieczna. Z przeprowadzonych na terenie Wielkiej Brytanii, Brazylii i w RPA badań klinicznych wynika, że szczepionka AstryZeneci jest dobrze tolerowana. 

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:

  • nadwrażliwość w miejscu wstrzyknięcia (> 60%); 
  • ból w miejscu wstrzyknięcia, 
  • ból głowy, 
  • zmęczenie (> 50%); 
  • bóle mięśni, 
  • złe samopoczucie (> 40%); 
  • gorączka, 
  • dreszcze (> 30%); 
  • bóle stawów
  • nudności (> 20%). 

Większość działań niepożądanych miała nasilenie od łagodnego do umiarkowanego i zwykle ustępowała w ciągu kilku dni po szczepieniu. W porównaniu z pierwszą dawką działania niepożądane zgłaszane po drugiej dawce były łagodniejsze i zgłaszane rzadziej. Dotyczy to także pacjentów w wieku powyżej 65 roku życia.

Czym szczepionka AstraZeneca na COVID-19 różni się od pozostałych?

Dotychczas, poza szczepionką AstryZeneci, warunkowo dopuszczone zostały tylko preparaty dwóch firm: Pfizera we współpracy z BioNTech oraz Moderny. Obydwie te szczepionki są typu mRNA. Preparat AstryZeneci jest szczepionką wektorową, a więc zasadniczo różnią się między sobą mechanizmem działania.

Ponadto warunki przechowywania i transportu są w przypadku preparatu AstryZeneci dużo łagodniejsze. Szczepionka ta nie wymaga przy transporcie głębokiego mrożenia. Można ją przechowywać w zwykłej lodówce gwarantującą temperaturę między 2-8 °C. Z tego też powodu szczepionka jest też dużo tańsza niż konkurenci (około 15-20 złotych za dawkę).

 

Producent Typ szczepionki Liczba dawek Warunki przechowywania Droga podania
CureVac mRNA 2 -70°C±10°C domięśniowa
Moderna mRNA 2 -25° do -15°C domięśniowa
Pfizer/BioNTech mRNA 2 -70°C±10°C domięśniowa
AstraZeneca/Oxford Wektorowa 2 2-8 °C domięśniowa
GSK/Sanofi Podjednostkowa 2 2-8 °C domięśniowa
Johnson&Johnson Wektorowa Zależne od dopuszczenia 2-8 °C domięśniowa

Źródło: Opracowanie własne 

Ilość dawek szczepionki AstraZeneca na COVID-19

Schemat dawkowania szczepionką ChAdOx1 nCoV-19 przewiduje podanie dwóch dawek. Według producenta odstęp pomiędzy nimi powinien wynosić między 4 a 12 tygodni. 

AstraZeneca sugeruje również, by w razie możliwości szczepić w drugiej dawce tym samym produktem, co w pierwszej. 

Dane aktualne na dzień 01.02.2021

Czytaj też:

Artykuł napisany przez
Mgr farm. Wojciech Ziółkowski
Magister farmacji. Pracuje w aptece ogólnodostępnej oraz kieruje Działem Farmacji Centrum Okulistycznego. Aktywny członek samorządu aptekarskiego W czasie siedmioletniej pracy zawodowej rozwiązał nieskończoną ilość problemów z zakresu stosowania leków oraz prowadzenia właściwej terapii. W swojej pracy stawia na bezpośredni i partnerski kontakt z pacjentem, co umożliwia mu jasne przekazywanie medycznych zaleceń. Interesuje się interakcjami lekowymi oraz bezpieczeństwem terapii, zwolennik metod opartych na EBM (Evidence Based Medicine). Prywatnie szczęśliwy mąż, tata Krzysia oraz fan piłki nożnej i gotowania.
Czytaj również

Bibliografia

  • Information for Healthcare Professionals on COVID-19 Vaccine AstraZeneca; https://www.gov.uk/government/publications/regulatory-approval-of-covid-19-vaccine-astrazeneca/information-for-healthcare-professionals-on-covid-19-vaccine-astrazeneca [26.01.2021]
  • Wstępne wyniki badania klinicznego 3 fazy wektorowej szczepionki przeciw COVID-19; https://szczepienia.pzh.gov.pl/wstepne-wyniki-3-fazy-badan-klinicznych-wektorowej-szczepionki-przeciw-covid-19/ [26.01.2021]
  • Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo szczepionki wektorowej
Więcej z kateogrii: Wiadomości
Przeczytaj artykuł
Jak zadbać o swoje zdrowie w czasie pandemii?
Przeczytaj artykuł
Koronawirus w Egipcie: zasięg, miasta i statystyki epidemii
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Jak zadbać o swoje zdrowie w czasie pandemii?
Koronawirus w Egipcie: zasięg, miasta i statystyki epidemii
Maska antywirusowa – z filtrem, N95, higieniczna, na twarz
Przychodnia Dimedic.pl - wstępna diagnoza na koronawirusa
Cukrzyca a koronawirus – co musisz wiedzieć?

Przychodnia online dla Ciebie

Szybka konsultacja lekarska online przez telefon.

Zacznij leczenie, przedłuż receptę na przyjmowane leki - szybko i bez kolejek.

Wybierz konsultację

Reklama

Może to Cię zainteresuje
Ból owulacyjny - ile trwa i jak go załagodzić?
Dieta ketogeniczna – na czym polega? Zasady i jadłospis
Kiszone buraki - właściwości i zastosowanie. Jak je kisić?
RDW CV - co znaczy wysokie lub niskie?
D-dimery: norma, badanie i wyniki. Przyczyny podwyższonych?

Reklama