Znajdź chorobę

Choroba Meniere'a - przyczyny, objawy, badania, leczenie

Choroba Meniere'a cechuje się charakterystyczną triadą objawów: szumami usznymi, zawrotami głowy oraz upośledzeniem słuchu. Po wystąpieniu napadu z wymienionymi objawami należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem, gdyż schorzenie znacznie utrudnia normalne funkcjonowanie, a także prowadzi do znacznego uszkodzenia błędnika i słuchu.

Spis treści

Choroba Meniere’a jest schorzeniem o charakterze napadowym dotyczącym ucha wewnętrznego, które cechuje się triadą objawów: szumami usznymi, zawrotami głowy oraz upośledzeniem słuchu.

Budowa ucha wewnętrznego

Na ucho wewnętrzne czyli tzw. błędnik składa się ślimak – element narządu słuchu oraz przedsionek z kanałami półkolistymi odpowiedzialny za utrzymanie równowagi. Wyróżniamy błędnik kostny stanowiący ochronę dla położonego w jego wnętrzu błędnika błoniastego.

Przestrzeń oddzielająca obydwa błędniki jest wypełniona perylimfą. Z kolei wnętrze błędnika błoniastego wypełnia endolimfa czyli tzw. śródchłonka. W ślimaku znajduję się narząd Cortiego z komórkami receptorowymi, skąd drogą nerwu słuchowego impulsy dźwiękowe docierają do mózgu.

Przedsionek i kanały półkoliste wypełnione endolimfą także zawierają komórki zmysłowe i tzw. otolity. Przemieszczenie otolitów (małych kamyczków), ruch śródchłonki (na skutek zmiany położenia ciała, przechylenia głowy itp.) powodują pobudzenie komórek zmysłowych, zamianę energii mechanicznej w impuls nerwowy, który drogą nerwu przedsionkowego dociera do mózgu informując o aktualnym ułożeniu ciała.

W rzeczywistości impulsy z błędnika do mózgu dochodzą drogą nerwu przedsionkowo-ślimakowego zwanego dawniej nerwem statyczno-słuchowym, który jest podzielony na część przedsionkową i część słuchową.

Choroba Meniere'a - przyczyny

Do największych uszkodzeń błędnika dochodzi zwykle w czasie pierwszego napadu choroby. W związku z tym kolejne napady charakteryzują się mniejszym nasileniem zawrotów głowy. Tłumaczy się to spadkiem pobudliwości uszkodzonego błędnika. Uszkodzenie słuchu ma charakter odbiorczy. W okresie między kolejnymi napadami choroby charakterystyczne są fluktuacje słuchu – czyli naprzemienne okresy lepszego i gorszego słyszenia. Jednak wraz z czasem trwania choroby dochodzi do stabilizacji niedosłuchu.

Podłożem choroby Meniere’a jest wzrost ciśnienia śródchłonki, który prowadzi do znacznego poszerzenia przestrzeni endolimfatycznych ucha wewnętrznego. Dlatego też choroba nazywana jest wodniakiem błędnika. Mimo wieloletnich badań nie udało się znaleźć konkretnej przyczyny wzrostu ciśnienia endolimfy. Bierze się pod uwagę kilka mechanizmów, co więcej nie wyklucza się współwystępowania kilku z nich u jednego chorego. Oto najważniejsze z tych mechanizmów:

  • Zaburzenia naczynioruchowe – bierze się pod uwagę zaburzenia w mikrokrążeniu, do których dochodzić może w przypadku chorób autoimmunologicznych (towarzyszy im stan zapalny małych naczyń). Zaburzenia w funkcjonowaniu małych naczyń ucha wewnętrznego mogą być też wywołane działaniem różnych czynników np. światło, stres, przemęczenie, bodźce termiczne. Nierzadkie współwystępowanie migreny i choroby Meniere’a w pewnym stopniu potwierdza podłoże naczynioruchowe choroby.
  • Nadmierna produkcja endolimfy – u części chorych stwierdza się podwyższony poziom ADH – hormonu zatrzymującego wodę w organizmie. Leki i różne substancje produkowane pod wpływem stresu mogą mieć istotny wpływ na zwiększanie produkcji endolimfy.
  • Niedrożność przewodu endolimfatycznego – zaburza krążenie endolimfy i prowadzi do wzrostu jej ciśnienia.
  • Infekcje – rozwojowi wodniaka błędnika może sprzyjać kiła, borelioza i wirusy np. cytomegalii.

Choroba najczęściej występuje w wieku 30-50 lat z podobną częstością u kobiet i mężczyzn. Zwykle zaczyna się w jednym uchu, ale po pewnym czasie dochodzi do rozwoju choroby w uchu drugim.

Choroba Meniere'a - objawy

Główne objawy choroby tworzą tzw. triadę Menierowską, na którą składają się:

Objawy te występują w typowej chorobie Meniere’a. Znane są też postaci atypowe, w których choroba może manifestować się wyłącznie zaburzeniami słuchu lub jedynie zaburzeniami równowagi. Drugi objaw u 100% pacjentów pojawia się w ciągu 5 lat.

Charakterystyczna jest kolejność objawów. Początkowo występuje szum i uczucie pełności w uchu czyli tzw. aura. Następnie pojawiają się zawroty głowy, chory ma uczucie wirowania i kłopoty z utrzymaniem właściwej postawy ciała, co zmusza pacjenta do maksymalnego ograniczenia codziennej aktywności. Zawrotom głowy trwającym od kilku minut do kilku godzin lub dni mogą towarzyszyć objawy wegetatywne tj.: nudności, wymioty, wzmożona potliwość, bladość skóry. Nigdy jednak nie dochodzi do utraty przytomności.

Objawy wskazujące z dużym prawdopodobieństwem na chorobę Meniere’a to:

  • początkowo jednostronny szum w uchu i niedosłuch odbiorczy z uszkodzeniem ślimaka w badaniu audiometrycznym;
  • napadowe zawroty głowy o typie wirowania;
  • początek objawów miedzy 30-50 rokiem życia;
  • brak urazów, patologii w obrębie kręgosłupa szyjnego, zapaleń uszu;
  • drożna trąbka słuchowa, prawidłowa błona bębenkowa.


Bibliografia

  • Boenninghaus H.G,,Otorynolaryngologia, , Springer PWN, ,Warszawa 1997
  • Latkowski J.B.,Otorynolaryngologia dla studentów medycyny i stomatologii,,Wdawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa 2004
  • Zakrzewski A., Otolaryngologia kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1982 Warszawa
  • Janczewski G.,Otolaryngologia praktyczna, Via Medica,, Gdańsk, 2007
Pytanie: Największą słabość mam do:

  słodyczy

  używek

  słonych przekąsek

  zakupów