Znajdź lek

Platidiam

Działanie

Cisplatyna jest nieorganicznym kompleksem platyny o działaniu cytostatycznym. Mechanizm działania leku jest podobny do działania związków alkilujących. Hamowanie syntezy DNA jest następstwem tworzenia wiązań między- i wewnątrzłańcuchowych. Ostatecznym wynikiem jest zahamowanie replikacji DNA. Cisplatyna jest substancją nieswoistą dla faz cyklu komórkowego. Po podaniu dożylnym cispaltyna ulega szybkiej dystrybucji do tkanek i w niektórych narządach (nerki, wątroba, jajniki, jądra) osiąga duże stężenia. W ponad 90% wiąże się z białkami osocza. Jest wydalana z moczem w sposób dwufazowy; w czasie pierwszych 24 h wydalane jest około 25% dawki leku. Hydroliza cisplatyny następuje głównie w środowisku zasadowym i dlatego, w celu jej ograniczenia, preparat stosuje się we wlewach z roztworami o większym stężeniu jonów chlorkowych. T0,5 leku wynosi 25-50 min i 58-73 h (a nawet do 120 h) w końcowej fazie eliminacji.

Wskazania

Monoterapia lub terapia skojarzona guzów przerzutowych jąder i jajników, szczególnie w połączeniu z winblastyną, bleomycyną, etopozydem i doksorubicyną. Lek jest również stosowany w leczeniu nowotworów szyjki macicy, zaawansowanego raka pęcherza moczowego, płaskokomórkowego raka głowy i szyi oraz raka płuc.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na cisplatynę lub inne związki zawierające platynę. Niewydolność nerek. Zahamowanie czynności szpiku. Upośledzenie słuchu. Ciąża i okres karmienia piersią.

Środki ostrożności

Nie należy rozpoczynać podawania leku do momentu, gdy stężenie kreatyniny w surowicy krwi jest większe niż 1,5 mg/100 ml, a stężenie mocznika większe niż 55 mg/100 ml lub stężenie azotu mocznikowego we krwi (BUN) większe niż 25 mg/100 ml. Nie należy powtarzać leczenia cisplatyną dopóki liczba składników morfotycznych krwi obwodowej nie osiągnie dopuszczalnych wartości: liczba płytek krwi >100 000/mm3, liczba krwinek białych >4000/mm3. W przypadku ciężkiej hipomagnezemii i hipokalcemii (ryzyko wystąpienia tężyczki) może być konieczna suplementacja tych jonów.

Ciąża i laktacja

Lek jest przeciwwskazany w ciąży i okresie karmienia piersią. Pacjenci w wieku rozrodczym (kobiety i mężczyźni) powinni być poinformowani o możliwym ryzyku powikłań ciąży (genotoksyczność, embriotoksyczność, działanie teratogenne) w trakcie i do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia cisplatyną - w tym okresie zaleca się stosowanie skutecznych metod antykoncepcyjnych.

Działania niepożądane

Najcięższym działaniem niepożądanym cisplatyny jest zależna od dawki nefrotoksyczność, która podlega kumulacji. Nawodnienie i wymuszona diureza zmniejsza ryzyko nefrotoksyczności i umożliwia lepszą tolerancję większych dawek. Cisplatyna wykazuje, zależne od dawki, działanie mielosupresyjne (leukopenia, trombocytopenia, niedokrwistość) o małym nasileniu, a zmiany mają charakter przemijający. Ototoksyczność z objawami szumów usznych i osłabienia słuchu, zwłaszcza w zakresie tonów wysokich, głównie u dzieci, mająca charakter przemijający. Neurotoksyczność obejmuje neuropatie obwodowe z parestezją i drżeniami mięśniowymi i występuje głównie u pacjentów uprzednio leczonych cisplatyną. Prawie u wszystkich pacjentów w ciągu 1-4 h po podaniu leku występują nudności i wymioty, które zwykle utrzymują się do 24 h, ale mogą trwać nawet przez kilka dni. Dyselektrolitemia (hipomagnezemia i hiponatremia, zwłaszcza przy dużych dawkach; hipokalcemia, hipofosfatemia i hipokaliemia). Hiperurykemia. Przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz we krwi. Miejscowo drażniące działanie (martwica tkanek). Rzadko obserwowano objawy nadwrażliwości w postaci reakcji anafilaktycznej z tachykardią, hipotensją, obrzękiem twarzy. W pojedynczych przypadkach opisywano przemijające zapalenie nerwu wzrokowego, obrzęk tarczy, bardzo rzadko ślepotę korową. Rzadko występowały zaburzenia krążenia (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, mikroangiopatia zakrzepowa, zapalenie tętnicy mózgowej, zespół Raynaud'a).

Interakcje

Jednoczesne stosowanie cisplatyny z innymi lekami cytotoksycznymi może zwiększać jej działanie mielosupresyjne. Cisplatyny nie należy stosować jednocześnie z lekami o działaniu nefro- lub ototoksycznym, takimi jak antybiotyki aminoglikozydowe, cefalosporyny, sulfonamidy, furosemid, gdyż mogą nasilać działanie uszkadzające te narządy. Wyniki badań wskazują na możliwość zwiększenia efektów napromieniania podczas jednoczesnego stosowania z cisplatyną. Do podawania preparatów cisplatyny nie wolno używać igieł ani zestawów zawierających części aluminiowe. Roztwory należy chronić od kontaktów z siarką.

Dawkowanie

Preparat powinien być podawany tylko przez wykwalifikowanego lekarza, mającego doświadczenie w stosowaniu preparatów platyny. Lek podaje się wyłącznie dożylnie, we wlewie kroplowym.
Zalecana dawka u dorosłych i dzieci w mono- i polichemioterapii wynosi 50-120 mg/m2 pc. jednorazowo w pojedynczym wlewie lub przez kolejne 5 dni w dawkach podzielonych 15-20 mg/m2 pc. Przerwa pomiędzy kolejnymi cyklami podania wynosi 3-4 tyg. Całkowitą dawkę cisplatyny podaje się w 1500-2000 ml płynu infuzyjnego zawierającego jony chlorkowe (np. płyn Ringera w połączeniu z 0,9% roztworem NaCl w stosunku 1:2 lub 0,9% roztwór NaCl).
Bezpieczne stosowanie preparatu zapewnia wstępne nawodnienie pacjenta i wymuszona diureza. Zaleca się następujący schemat podawania: wstępne nawodnienie poprzez podanie 1000-2000 ml 5% roztworu glukozy w ciągu 8-12 h; podanie cisplatyny w 1500-2000 ml płynu Ringera zmieszanego z 0,9% roztworem NaCl (w stosunku 1:2) lub w 0,9% roztworu NaCl przez 6-8 h; podanie 37,5 g (250 ml 15% roztworu) mannitolu w ciągu 30 min; nawodnienie końcowe - podanie odpowiedniej objętości płynów zapewniające prawidłową diurezę przez 24 h po wlewie cisplatyny.

Uwagi

Przed rozpoczęciem leczenia i przed każdym kolejnym cyklem terapii należy oznaczyć stężenie kreatyniny w osoczu, stężenie azotu mocznikowego we krwi, klirens kreatyniny, stężenie magnezu, sodu, potasu i wapnia. Zaleca się cotygodniową kontrolę obrazu krwi obwodowej. Zaleca się kontrolę słuchu przed leczeniem i regularnie w trakcie terapii. Okresowo należy kontrolować czynność wątroby. Zaleca się regularne przeprowadzenie badań kontrolnych neurologicznych. Lek może upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń mechanicznych - należy zachować ostrożność podczas wykonywania tych czynności.
W czasie podawania, roztwór należy chronić od światła i nie przetrzymywać w temp. niższej niż pokojowa. Lek należy przechowywać w temp. 10-25st.C i chronić od światła.

Pharmindex