Najzdrowsze miejsce w internecie

Kości kończyny górnej - anatomia i funkcje. Złamania i ból

Kości kończyny górnej: ramienna, promieniowa, łokciowa, nadgarstka. Zobacz, jak zbudowany jest szkielet ręki. Na jakie urazy jest narażony? Na czym polega złamanie ręki z przemieszczeniem?
Zdjęcie RTG ręki
źródło:123RF
Spis treści

Kości kończyny górnej

Kości kończyny górnej dzielą się na nieruchomą obręcz barkową oraz ruchomą część wolną. W ich obrębie wyróżnić można:

●      Obręcz:

o  Obojczyk

o  Łopatka

●      Część wolna:

o  Kość ramienna, stanowiąca tzw. odcinek bliższy, bezpośrednio połączony z obręczą

o  Kości przedramienia, czyli odcinek środkowy:

▪       Promieniowa

▪       Łokciowa

o  Kości nadgarstka (odcinek dalszy):

▪       Łódeczkowata

▪       Księżycowata

▪       Trójgraniasta

▪       Grochowata

▪       Czworoboczna większa

▪       Czworoboczna mniejsza

▪       Główkowata

▪       Haczykowata

o  Kości śródręcza (pięć, każda powiązana ze strukturami jednego palca)

o Kości palców, z których każda złożona jest z 3 paliczków, za wyjątkiem kciuka, który ma 2 paliczki.

Kości kończyny górnej połączone są stawami (barkowym, łokciowym i promieniowo-nadgarstkowym). Stanowią też zaczep dla licznych mięśni. 

Kości nadgarstka

Kości nadgarstka ulokowane są górnej części dłoni. Stanowią zróżnicowany aparat umożliwiający;

  • chwytanie oraz wykonywanie precyzyjnych czynności manualnych,
  • przenoszenie obciążeń z dłoni na całą kończynę górną.

Ze wszystkich 8 kości nadgarstka, najczęściej w literaturze medycznej opisywana jest największa z nich - k. łódeczkowata. Ma to związek z wyjątkową jej podatnością na złamania i pęknięcia, do których dochodzi w czasie upadku z podparciem na wyprostowaną dłoń. Jest to typowy uraz dla dzieci i młodzieży, a także osób dorosłych uprawiających sporty kontaktowe i szybkościowe. Kość ta znajduje się po wewnętrznej, promieniowej części ręki, ulokowana jest od strony kciuka. Łączy bliższy i dalszy szereg szkieletu nadgarstka, stanowiąc o jego stabilności. 

Kość promieniowa ręki

Kość promieniowa ręki stanowi jedną z dwóch osi przedramienia. Położona jest po wewnętrznej stronie kończyny. 

Należy do kości długich i jako taka ma w swojej budowie wyraźnie zaznaczone:

  • koniec bliższy, w obrębie którego wyróżnia się głowę, szyjkę i guzowatość promieniową. Jest węższy, niż kraniec przeciwległy. Łączy się ze stawem łokciowym;
  • koniec dalszy, szerszy, przez staw promieniowo-nadgarstkowy łączący się z dłonią, z uwypuklonym wyrostkiem rylcowatym;
  • trzon, będący najdłuższym elementem;

Kość promieniowa ręki zwieńczona jest z obu stron tzw. powierzchniami stawowymi. Za ich pośrednictwem styka się z kością ramienną (u góry) oraz kością łódeczkowatą i księżycowatą (na dole).

Kość łokciowa

Kość promieniowa na obu końcach łączy się z niemal równoległą do niej kością łokciową. Ma ona podobną budowę, także składa się z dwóch krańców i trzonów. 

Na końcu bliższym, w tym przypadku zdecydowanie szerszym, potocznie zwanym łokciem, wyraźnie wyróżnić można 2 wyrostki: 

  • łokciowy, 
  • dziobiasty. 

Koniec dalszy składa się z głowy i wyrostka rylcowatego. Pokryta powierzchniami stawowymi głowa łączy się (poprzez krążek stawowy) z kośćmi nadgarstka, a także sąsiednią kością promieniową. 

Ze względu na budowę układu mięśniowego oraz rozkład tkanki tłuszczowej, k. łokciowa jest jedną z najlepiej wyczuwalnych w obrębie całego ciała ludzkiego – w okolicach łokcia przykryta jest niemal wyłącznie skórą. 

Kość ramienna 

W odróżnieniu od przedramienia, górny odcinek kończyny dolnej ma tylko jedną oś. To gruba, silna i długa kość ramiennaTakże w jej budowie wyróżnia się dwa krańce oraz trzon. Bliższy koniec składa się m.in. z dwóch guzków. 

Większy stanowi zaczep dla mięśni:

  • nadgrzebieniowego,
  • podgrzebieniowego,
  • obłego mniejszego.

Do guzka mniejszego zaś podczepiony jest mięsień podłopatkowy. Z trzonem górny kraniec łączy się poprzez płytki rowek nazywany szyjką anatomiczną. 

Poniżej znajduje się tzw. szyjka chirurgiczna, czyli zwężenie podatne na złamania. W trzonie kości wyróżnić można guzowatość naramienną, do której przyczepia się mięsień o takiej samej nazwie. 

W dolnej części wyraźnie zaznaczają się natomiast takie struktury, jak:

  • kłykieć kości ramiennej,
  • nadkłykiećboczny i przyśrodkowy,
  • bruzda nerwu łokciowego,
  • główka,
  • bloczek.

Złamanie nadgarstka i inne urazy

Kości kończyny górnej są bardzo podatne na złamania, co ma związek z ich budową (długość, cienkość, kruchość), ale też umiejscowieniem i mechaniką zachowań obronnych w czasie upadku/wypadku. Do urazów najczęściej dochodzi na skutek intuicyjnego wyciągnięcia ręki w celu podparcia się. 

W zależności od siły upadku, a także ułożenia dłoni (zgięta do wewnątrz, na zewnątrz, wyprostowana), możliwe są między innymi:

  • złamanie nadgarstka, w szczególności zaś kości łódeczkowatej;
  • złamanie nasady dalszej kości promieniowej, w tym złamanie typu Collesa (upadek na dłoniową, spodnią część ręki) oraz typu Smitha (upadek wierzchnią częścią dłoni, z odgięciemdo wewnątrz);
  • złamanie guzka większego kości ramiennej, na skutek szarpnięcia napiętych mięśni w czasie upadku na wyprostowaną rękę, ewentualnie na skutek silnego bezpośredniego uderzenia.

Niezależnie od umiejscowienia urazu, podstawowym jego objawem jest bardzo silny ból, w pierwszych dniach – na granicy fizycznej i psychicznej wytrzymałości. Do tego należy dodać silny obrzęk oraz ewentualne symptomy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka czy dreszcze.

Złamanie ręki z przemieszczeniem

Częstym przypadkiem jest złamanie ręki z przemieszczeniem. To sytuacja, w której doszło do odłamania fragmentów kości, tudzież ustawienie dwóch brzegów pękniętej kości w nieprawidłowej płaszczyźnie względem siebie. Do przemieszczenia może dojść zarówno bezpośrednio w wyniku urazu, jak też na skutek nieprawidłowości w postępowaniu terapeutycznym. 

Jest to typowe powikłanie związane z niewłaściwym unieruchomieniem kończyny lub jej nieskutecznym nastawieniem. Należy pamiętać, że złamanie ręki z przemieszczeniem może mieć zróżnicowany obraz kliniczny – możliwa jest rotacja kości, ich przesunięcie w bok, ale też zbytnie oddalenie lub ściśnięcie. 

Jeśli uszkodzony fragment szkieletu nie zostanie niezwłocznie ustawiony we właściwej pozycji, skutkować to będzie licznymi problemami w procesie dochodzenia do zdrowia. Przede wszystkim utrudnione czy wręcz uniemożliwione będzie zrastanie się kości. Z dużą dozą prawdopodobieństwa utrwalona może zostać deformacja kończyny. 

Do tego należy dodać ryzyko wystąpienia ucisku na struktury nerwowe, a nawet krwotoków w sytuacji uszkodzenia naczyń. 

Czytaj też:

Czytaj również

Bibliografia

  • Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka. Tom I. Anatomia ogólna, kości, stawy i więzadła, mięśnie. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2006
  • Kości kończyny górnej, Portal Fizjoterapeuty, https://fizjoterapeuty.pl
  • Anatomia i Fizjologia, Akademia Mistrzostwa Sportowego Rekreacji i Turystyki we Wrocławiu, https://www.ams.edu.pl
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Podobne artykuły
Ból pięty - jakie są przyczyny bólu z tyłu i od spodu?
Zatoka jamista - gdzie jest? Zawartość, zapalenie i guz
Zespół Tietza - objawy, rezonans i leczenie. Ile trwa?
Choroba Osgooda-Schlattera - operacja. Jakie ćwiczenia?
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!