Wyciągi ortodontyczne – czym są i jakie mają działanie?

Gumki ortodontyczne
Źródło:123RF

Autor

Joanna Woźniak

Ocena użytkowników

(liczba ocen 0)

Wyciągi ortodontyczne stosuje się w celu skorygowania wady zgryzu. W ortodoncji wyróżnia się elastyczne wyciągi wewnątrzustne - zakładane na stały aparat ortodontyczny oraz zewnątrzustne, do których należy headgear oraz maska twarzowa Delaire’a. Sprawdź, czym różnią się wyciągi ortodontyczne oraz jakie dzięki nim można uzyskać efekty.

Spis treści

Rodzaje wyciągów ortodontycznych 

Wyciągi ortodontyczne dzieli się na wewnątrzustne oraz zewnątrzustne. Wewnątrzustne to elastyczne gumki zakładane na stały aparat ortodontyczny cienkołukowy, które pomagają zniwelować wadę zgryzu oraz wprowadzić zęby do łuku. Wyciągi ortodontyczne zewnątrzustne również zakłada się w celu skorygowania wady zgryzu, jednak są one samoistnymi aparatami ortodontycznymi

Wyciągi na aparat ortodontyczny

Stały aparat ortodontyczny cienkołukowy składa się z:

  • pierścieni, 
  • zaczepów, 
  • zamków,
  • drutów nazywanych łukami ortodontycznymi. 

Na aparat ortodontyczny niekiedy zakłada się elementy dodatkowe, między innymi wyciągi ortodontyczne. Zamki i łuki służą do prostowania pojedynczych zębów. 

Wyciągów nie należy mylić z gumkami ortodontycznymi, które zakłada się na wszystkie zamki aparatu, aby przytwierdzić do nich łuk ortodontyczny. Gumki ortodontyczne wymienia lekarz na każdej kolejnej wizycie. Wyciągi natomiast pacjenci zakładają samodzielnie, zgodnie z zaleceniami lekarza. 

Zakłada się je na specjalne haczyki zamontowane na zamkach aparatu. Zaczepia się je pomiędzy górnym, a dolnym aparatem. Zwykle należy je nosić przez całą dobę, niekiedy tylko na noc. Wyciągi wymienia się kilka razy na dobę. Zwykle pacjenci zdejmują je po posiłku, szczotkują zęby i zakładają nowe. Nie powinno się ich nosić dłużej niż 12 godzin, gdyż tracą elastyczność, a co za tym idzie, nie spełniają swojej funkcji. W razie wątpliwości, co do ich właściwego zakładania, należy skonsultować się ortodontą. Nieodpowiednie zakładanie może bowiem wyrządzić więcej szkody niż pożytku. Zamiast korygować wadę zgryzu, może ją pogłębiać, co znacząco wydłuży leczenie ortodontyczne. 

Jaki dają efekt wyciągi ortodontyczne wewnątrzustne? 

Wyciągi ortodontyczne służą przede wszystkim do wyrównania zgryzu. Stały aparat ortodontyczny zmienia ustawienie poszczególnych zębów w łuku, ale bez wyciągu nie skoryguje wady zgryzu. Innymi słowy zęby będą idealnie ustawione w łukach, ale łuki zębowe nie będą odpowiednio się schodzić. 

Wyciągi pomagają także wprowadzić do łuku ząb, który znajduje się poza nim. Mają zastosowanie m.in. w przypadku zębów pośrodkowych.  

Aparat ortodontyczny w formie wyciągu zewnątrzustnego 

W ortodoncji wyróżnia się następujące aparaty w formie wyciągów zewnątrzustnych:

  • headgear -składa się z łuku wewnętrznego, biegnącego wzdłuż powierzchni wargowych zębów szczęki, łuku zewnętrznego połączonego w linii pośrodkowej z wewnętrznym oraz części głowowej w postaci czepka lub opaski na kark. Wyciąg zewnątrzustny headgear zmienia płaszczyznę zgryzu oraz służy do cofania szczęki. Wskazaniem do wyciągu typu headgear jest także stabilizacja lub dystalizacja zębów trzonowych,
  • maska twarzowa Delaire’a– jest to wyciąg zewnątrzustny zbudowany z podpórki bródkowej i nakładki czołowej, połączonych pionową ramką. Można go zaczepiać do ruchomych oraz stałych aparatów ortodontycznych. Maska twarzowa jest stosowana w doprzednich wadach zgryzu – cofa żuchwę oraz wysuwa szczękę. 

Efekty noszenia wyciągu zewnątrzustnego (aparatu zewnątrzustnego )

Wyciąg ortodontyczny zewnątrzustny w postaci maski twarzowej Delaire’a koryguje przede wszystkim przodozgryz, czyli wadę polegająca na wysunięciu do przodu dolnego łuku zębowego. Efektem noszenia takiego aparatu ortodontycznego jest cofnięcie żuchwy. 

Wyciąg zewnątrzustny headgear ma zastosowanie zwłaszcza w tyłozgryzie, czyli wadzie charakteryzującej się cofnięciem dolnego łuku zębowego. Charakterystyczne dla tej wady jest przerwa pomiędzy siekaczami w łuku górnym i dolnym, a także cofnięcie dolnej wargi. U wielu pacjentów obserwuje się przechylenie górnych siekaczy w kierunku wargi górnej. Wyciąg typu headgear koryguje wymienione cechy tyłozgryzu.

Czytaj: 

Bibliografia

  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji. Podręcznik dla studentów i lekarzy dentystów, Warszawa 2008.
Pytanie: Jak często sprawdzasz swój poziom cukru?

  Kontroluję go regularnie

  Sprawdzam, przy okazji innych badań/zabiegów

  Zdarzyło mi się raz może dwa

  Nigdy nie sprawdzałem/łam