Znajdź chorobę

Asymetria ułożeniowa niemowląt - ćwiczenia i leczenie

Asymetria ułożeniowa niemowląt polega na nieregularnym kształtowaniu się główki dziecka. Ważne jest jej szybkie zdiagnozowanie i rozpoczęcie rehabilitacji, gdyż utrwalona może skutkować opóźnieniem pycho-motorycznym dziecka, deformacji głowy, a także skoliozy.

Asymetria ułożeniowa niemowląt to nieregularne kształtowanie się główki niemowlaka. Nie jest chorobą, ale utrwalona może prowadzić do opóźnienia psycho-motorowego dziecka, deformacji głowy, a w późniejszym okresie np.do skoliozy. Problem dotyczy dzieci, które z różnych powodów układają się asymetrycznie podczas codziennej spontanicznej aktywności. Przetrwałe asymetryczne ułożenie najczęściej zauważane jest przez rodziców po trzecim miesiącu życia dziecka, kiedy powinno ono umieć leżeć na plecach w pełnej symetrii.

Asymetria - przyczyny

  • nieprawidłowe ułożenie płodowe np. przy małej ilości wód płodowych
  • kręcz szyi z krwiakiem umiejscowionym w przebiegu mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego
  • nieprawidłowa pielęgnacja noworodka np. dostawianie dziecka z różnych powodów tylko do jednej piersi
  • okołoporodowe uszkodzenie splotu barkowego, niosące za sobą zaburzenia ruchowo-czuciowe po jednej stronie ciała
  • wady słuchu, wady wzroku

Asymetria - objawy

  1. Rodzice w czasie pielęgnacji i codziennej zabawy z dzieckiem obserwują, że ich maluch lubi „używać” tylko jednej strony swojego ciała. Pozostawione swobodnie w łóżeczku, zawsze lub częściej patrzy w jedną stronę, wkłada do buzi zawsze lub częściej tylko jedną rączkę, karmione piersią, preferuje jedną  pierś- tę po częściej używanej stronie.
  2. Pod koniec trzeciego miesiąca życia dziecka, asymetria ułożeniowa jest widoczna coraz bardziej. Łatwo zauważyć, że niemowlę nie potrafi leżeć „prosto” na przewijaku lub w łóżeczku, kieruje wzrok i główkę na jedną stronę, co sprawia, że patrzy i używa do zabawy tylko jednej rączki, którą ma w zasięgu wzroku. Druga ręka często pozostaje zaciśnięta, wycofana i ułożona przy uchu.
  3. W czwartym i piątym miesiącu życia niemowlę staje się coraz bardziej aktywne, zarówno w leżeniu na plecach, jak i na brzuchu. I tu łatwo spostrzec, że maluch zaczyna obracać się z pleców na bok tylko lub częściej w jedną stronę, a położone na brzuchu szybko zaczyna marudzić, gdyż nie potrafi podeprzeć się symetrycznie na przedramionach, czy też później na pełnych dłoniach. Głowa w leżeniu na brzuchu opada na jedną stronę.

Bardzo charakterystycznym objawem utrwalonej asymetrii ułożeniowej jest spłaszczona z jednej strony głowa dziecka, a także niewielka zazwyczaj asymetria twarzy.

Asymetria - wizyta u lekarza

Pierwsze objawy asymetrii najczęściej zauważają sami rodzice oraz lekarz pierwszego kontaktu. Pediatra może skierować rodziców w zależności od domniemanej przyczyny asymetrii do lekarza:

  • rehabilitacji,
  • ortopedy,
  • chirurga
  • neurologa.

Niezależnie od konsultacji lekarzy specjalistów należy jak najszybciej rozpocząć ćwiczenia rehabilitacyjne, które pomogą skorygować ułożenie głowy, całego ciała i zniwelować do minimum opóźnienie w rozwoju psycho-ruchowym.

Asymetria - leczenie 

Niezależnie od ustalonej przyczyny asymetrii, postępowanie terapeutyczne jest podobne:

  • instruktaż dla rodziców na temat sposobów noszenia, podnoszenia, karmienia, codziennej pielęgnacji dziecka
  • skorygowanie ułożenia łóżeczka, przewijaka i innych sprzętów z których korzystają rodzice i dziecko
  • w przypadku utrwalonych asymetrii wprowadzamy ćwiczenia rehabilitacyjne 2-4 razy w tygodniu. Jedną z metod godnych polecenia jest terapia NDT-Bobath, pozwalająca wyrównać deficyty mięśniowe między obydwoma stronami ciała, skorygować i wyrównać pole widzenia w obrębie wzroku, regulować napięcie mięśniowe.
  • elementy masażu leczniczego wprowadzamy w przypadku, kiedy przyczyną asymetrii jest tak zwany kręcz szyi. Mamy wtedy do czynienia z powstaniem krwiaka w przebiegu mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego. Krwiak jest konsekwencją wylewu krwi do tego mięśnia najczęściej w czasie trudnego i przedłużającego się porodu i powoduje jego skrócenie. Konsekwencją tego skrócenia jest asymetryczne ustawienie głowy, a w konsekwencji i całego ciała noworodka.
     

Bibliografia

  • Prof. dr med. Dega W. ,Ortopedia i rehabilitacja, PZWL,Warszawa 1983
  • Borkowska M., Szwiling Z. ,Metoda NDT-Bobath. Poradnik dla rodziców.,PZWL,Warszawa 2001
  • Bly L.,M.A.,PT., Baby Treatment. Based on NDT-Bobath principles.,, USA 1999