Znajdź chorobę

Nietrzymanie moczu - przyczyny, leczenie, leki

Nietrzymanie moczu jest wstydliwym schorzeniem. Objawia się mimowolnym, niekontrolowanym wypływaniem moczu, co jest niezwykle uciążliwe. Aby pozbyć się problemu należy udać się no urologa, który przeprowadzi badania diagnostyczne i dobierze odpowiednie leczenie. Poznaj przyczyny, objawy i sposoby leczenia nietrzymania moczu.

Spis treści

Nietrzymanie moczu jest jakiegokolwiek mimowolnym wypływem moczu, jak również wypływem moczu widocznym w czasie badania.

Czym jest pęcherz moczowy?

Pęcherz moczowy to zbiornik moczu. Mocz stale spływa do pęcherza, natomiast odpływa z niego okresowo przez cewkę moczową. Pojemność pęcherza moczowego wynosi około 250-500 ml, ale może rozciągnąć się do objętości 1000-1500 ml. Opróżniony pęcherz leży za spojeniem łonowym, natomiast wypełniony moczem wystaje nad spojenie łonowe. Na wewnętrznej powierzchni pęcherza w obrębie tzw. trójkąta pęcherza leżą symetrycznie ujścia moczowodów, kąt przedni zajmuje ujście wewnętrzne cewki moczowej. Mocz odpływa z pęcherza przez szyję pęcherza moczowego przechodzącą następnie w cewkę moczową.

Pęcherz moczowy, szyja pęcherza oraz cewka są unerwione. Ponieważ proces oddawania moczu jest czynnością skomplikowaną, wymaga prawidłowej struktury i odpowiedniej koordynacji poszczególnych składowych.

Dolne drogi moczowe mają dwa, wydawałoby się proste zadania- gromadzenie moczu i jego wydalanie. Warunkiem trzymania moczu jest pęcherz zdolny do magazynowania moczu we właściwej objętości pod niskim ciśnieniem, aby zwieracze cewki moczowej były wydolne, a mechanizmy koordynujące gromadzenie moczu i jego wydalanie działały prawidłowo. Szyja pęcherza moczowego, poza momentami oddawania moczu musi być cały czas zamknięta i odporna na okresowe zmiany ciśnienia śródbrzusznego (pęcherz położony jest w miednicy i sąsiaduje od góry z narządami jamy brzusznej, które wywierają na niego nacisk. Napięcie mięśni brzucha, np. w czasie śmiania się, czy kaszlu również generuje spore ciśnienie, któremu musi oprzeć się szyja pęcherza nie dopuszczając do wypływu moczu).

Zobacz wideo: Badanie krwi i moczu - kiedy wykonać?

Czynniki odpowiedzialne za trzymanie moczu

1. Własności elastyczne pęcherza

Prawidłowy pęcherz moczowy cechuje duża tak zwana podatność- w trakcie wypełniania się moczem wzrasta jego objętość z jednocześnie niewielkim wzrostem ciśnienia. Zakażenia, napromienianie czy przewlekłe znaczne rozciągnięcie pęcherza powoduje zmniejszenie podatności, spadek rozciągliwości. Skutkuje to nieprawidłowym zwiększeniem ciśnienia w trakcie wypełniania pęcherza.

2. Prawidłowa czynność mięśnia wypieracza moczu

Czynność pęcherza moczowego jest uzależniona od prawidłowej czynności mięśnia wypieracza moczu. Zablokowanie odpływu moczu z pęcherza lub zaburzenia neurologiczne mogą być przyczyną upośledzenia czynności mięśnia wypieracza moczu i jego nadczynności.

3. Prawidłowa czynność i struktura szyi pęcherza moczowego i cewki moczowej

Unerwienie i napięcie mięśni szyi pęcherza moczowego i cewki moczowej są ważnym czynnikiem zapewniającym prawidłowe trzymanie moczu. U mężczyzn główne znaczenie ma część cewki przebiegająca przez gruczoł krokowy oraz tak zwana część błoniasta cewki, natomiast u kobiet istotne znaczenie dla trzymania moczu ma cała cewka. Jeśli jest nadmiernie ruchoma lub jej wewnętrzny zwieracz nie jest wydolny, może dojść do nietrzymania moczu.

Nadmierna ruchomość cewki nie występuje u mężczyzn. U obu płci może natomiast dojść do niewydolności zwieracza wewnętrznego cewki moczowej- o ile u mężczyzn częściej w następstwie wykonanego zabiegu operacyjnego, np. po usunięciu prostaty, o tyle u kobiet może być to spowodowane zmianami związanymi z wiekiem i obniżeniem poziomu estrogenów. U obu płci przyczyną mogą być schorzenia neurologiczne i napromienianie.

Za trzymanie moczu odpowiedzialna jest także prawidłowa struktura i czynność niektórych mięśni i powięzi miednicy, które nazywamy dnem miednicy.

4. Prawidłowa kontrola nerwowa

Podczas fazy gromadzenia moczu zwieracz cewki moczowej jest napięty, a mięsień wypieracz moczu rozkurczony. Podczas mikcji (oddawania moczu) dochodzi do rozluźnienia zwieracza i skurczu mięśnia wypieracza moczu. Nieprawidłowe funkcjonowanie nerwowych ośrodków odpowiedzialnych za odruch mikcji lub nerwów, które przewodzą impulsy do części układu moczowego odpowiedzialnej za gromadzenie i oddawanie moczu mogą być przyczyną nietrzymania moczu.

Rodzaje nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu w zależności od objawów można sklasyfikować jako:

1.Wysiłkowe nietrzymanie moczu, kiedy dochodzi do mimowolnego wypływu moczu podczas wysiłku, kaszlu lub nawet śmiechu. Wszystkie powyższych sytuacje charakteryzują się podwyższeniem ciśnienia w jamie brzusznej na skutek skurczu mięśni brzucha.

2.Nagłe nietrzymanie moczu, czyli mimowolny wyciek moczu z towarzyszącym uczuciem naglącej potrzeby oddania moczu.

3.Mieszane nietrzymanie moczu, czyli mimowolne oddawanie moczu z uczuciem nagłej potrzeby oddania moczu w czasie wysiłku, kaszlu, śmiechu czy kichania.

4. Nietrzymanie moczu z przepełnienia- to spowodowane przepełnieniem pęcherza oddawanie moczu.

5.Stałe nietrzymanie moczu, czyli sytuacja, w której mocz wycieka nieustannie.

6.Mimowolne moczenie nocne, czyli mimowolne oddawanie moczu w czasie snu.

Pojęcie „nietrzymanie” może dotyczyć też innych niż mocz płynów i otworów innych niż ujście cewki moczowej. Nietrzymanie moczu można więc pomylić z wypływem innych płynów, które mogą powodować uczucie wilgotności:

  • Z przewodu pokarmowego- biegunka, przetoka, wyciek z kolostomii lub ileostomii
  • Z pochwy- wydzielina, wysięk, przesięk, ropa
  • Skóra- wydzielina ropna lub surowicza, której źródłem jest zakażenie

Przyczyną wystąpienia objawu może być też pocenie i subiektywne poczucie wilgotności. Aby stwierdzić, czy płynem odpowiedzialnym za uczucie wiglotności jest mocz, należy zebrać i zbadać płyn, zwykle przy użyciu podkładu na kroczu.

  • Choroby układu moczowego. Sprawdź, co to jest: Częstomocz


Bibliografia

  • Borkowski A,Urologia,Warszawa 2006,
  • Siroky M, Oates R, Babayan R,Podręcznik urologii. Diagnostyka i leczenie,Lublin 2006,
  • Scott F.B., Bradley W.E., Timm G.W.,Treatment of urinary incontinence by an implantable prosthetic sphincter,Urology, 1973, 1, 252,
  • Rutkowski B. ,Badanie urodynamiczne z pomiarem przepływu moczu,Encyklopedia Badań Medycznych,Gdańsk 1996
  • H.L. Ratan, D.J. Summerton, S.K. Timothy, T.R. Terry,EAU-EBU Update Series 2006; 4(3): 117-128,,
  • Fishman I.J., Shabsigh R., Scott F.B.,Experience with the artificial urinary sphincter model AS 800 in 148 patients,J. Urol., 1989, 141, 307,
  • Furlow W.L.,Implantation of a new semiautomatic artificial genitourinary sphincter, experience with primary activation and deactivation in 47 patients,J. Urol., 1981, 126, 741,
  • Goldwasser B., Furlow W.L., Barrett D.M.,The model AS 800 artificial urinary sphincter Mayo Clinic experience,J. Urol., 1987, 137, 668,
  • Abrams P. Cardozo L., Fall M. I wsp.,The standardization of terminology of lower urinary tract function: report from the Standarization Subcommittee of the International Incontinence Society,Neurourol Urodynam 2002; 21: 167-178,
Pytanie: Co sądzisz na temat terapii psychologicznej?

  każdy chociaż raz powinien zasięgnąć porady psychologa

  w razie problemów warto skonsultować się z psychologiem

  nie warto, to strata czasu i pieniędzy