Najzdrowsze miejsce w internecie

Adenozyna: dawkowanie leku i preparatów. Działanie i ulotka

Adenozyna to niezwykły związek chemiczny, który w naturalny sposób występuje we wszystkich komórkach ludzkiego organizmu, jako lek pozwala ustabilizować ciężką arytmię serca, a w składzie kosmetyków wygładza zmarszczki, zwiększa sprężystość skóry oraz stymuluje porost włosów.
Monitor kardiologiczny
źrodło:123RF
Spis treści

Czym jest adenozyna?

Adenozyna jest substancją chemiczną należącą do grupy nukleozydów purynowych. Związek o wzorze C10H13N5O4 występuje naturalnie we wszystkich komórkach oraz płynach ustrojowych organizmu ludzkiego. Wiążąc się ze znajdującymi się na powierzchni błon komórkowych receptorami adenozynowymi P 1 i nukleotydowymi P2, adenozyna bierze udział w wielu istotnych reakcjach fizjologicznych. 

Odpowiedzialna jest między za:

  • transport energii komórkowej, jako trifosforan adenozyny (ATP) i difosforan adenozyny (ADP)
  • przekazywanie kodu genetycznego, jako składnik DNA i RNA
  • przekazywanie sygnałów (transdukcja), jako cykliczny monofosforan adenozyny (cAMP)
  • rozszerzanie naczyń krwionośnych
  • otwieranie kanału potasowego i zapobieganie otwieraniu wolnego kanału wapniowego

Dwie ostatnie ze wspomnianych właściwości stały się przyczynkiem do opracowania leku z adenozyną, stosowanego w leczeniu określonych schorzeń kardiologicznych. 

Lek z adenozyną

Lek z adenozyną jest preparatem przeciwarytmicznym. Używany jest w przebiegu takich zaburzeń, jak:

  • częstoskurcz nadkomorowy, czyli tachykardia mająca swoje źródło w przedsionkach lub węźle przedsionkowo-komorowym,
  • częstoskurcz z wąskimi zespołami QRS.

Środek ten działa powodując otwarcie kanałów potasowych oraz zmniejszenie napływu wapnia do komórek. Efektem tego jest obniżenie przewodzenia impulsów w węźle przedsionkowo-komorowym, a w konsekwencji – natychmiastowe przywrócenie rytmu zatokowego. Adenozynę można też wykorzystywać przed badaniem EKG w celu zwiększenia czytelności uzyskiwanych wyników, w tym łatwiejszego różnicowania częstoskurczu nadkomorowego i komorowego. Jeszcze innymi zastosowaniem jest leczenie porfirii przerywanej, jest to jednak choroba o odmiennym charakterze, mająca podłoże genetyczne i neurologiczne, objawiająca się między innymi licznymi i intensywnymi napadami bólu.

Adenozyna w ampułkach

Lek z adenozyną ma bardzo silne działanie i dostępny jest jedynie w postaci roztworu do wstrzykiwań dożylnych. Adenozyna w ampułkach może być podawana jedynie w warunkach szpitalnych. Ze względu na możliwość wystąpienia przemijających zaburzeń rytmu serca oraz spadku ciśnienia krwi, związanych z przerwaniem napadu częstoskurczu nadkomorowego, pacjent musi być na bieżąco monitorowany za pomocą urządzenia EKG. Zapewniona też powinna być możliwość natychmiastowej resuscytacji w przypadku przerwania funkcji życiowych. Niezwykle istotne jest także precyzyjne przestrzeganie przez personel medyczny szpitala dawki leku zalecanej w ulotce. 

Dawkowanie adenozyny

Dawkowanie adenozyny jest ściśle określone. Wlew dożylny należy wykonać poprzez szybkie wstrzyknięcie odmierzonej ilości leku (w ciągu 2 sekund). Dla dorosłych pierwsza dawka wynosi 3 miligramy, a po wykonaniu zastrzyku, cewnik powinien być niezwłocznie wypłukany solą fizjologiczną. Jeżeli w wyniku zastosowanych procedur częstoskurcz nie ustąpi, w ciągu 1-2 minut należy podać drugą dawkę w wielkości 6 mg. Ewentualny trzeci wlew (po kolejnych 2 minutach) to już 12 mg substancji czynnej. Dalszych i większych dawek nie zaleca się. 

Jeśli chodzi o dzieci i młodzież, przy pierwszym zastrzyku stosuje się przelicznik 0,1 mg na każdy kilogram masy ciała, ale nie więcej niż 6 mg. W przypadku drugiego wlewu dawka rośnie do 0,2 mg/kg, ale nie więcej niż 12 mg. 

Skutki uboczne adenozyny

Przyjęcie dawki adenozyny w zastrzyku może spowodować takie reakcje organizmu, jak:

  • bradykardia, czyli obniżenie akcji serca do poziomu poniżej 60 uderzeń na minutę.
  • zahamowanie zatokowe, 
  • blok przedsionkowo-komorowy
  • dodatkowe skurcze przedsionkowe,
  • kołatanie serca,
  • uczucie duszności i ucisku w klatce piersiowej,
  • bóle głowy, zawroty, nudności,
  • napady lęku.

Lek należy przyjmować ze szczególną ostrożnością w przypadku pacjentów z innymi zaburzeniami i chorobami kardiologicznymi, w tym z niewydolnością serca i przebytym zawałem. 

Adenozyna w kosmetyce

Co ciekawe, znajduje też zastosowanie adenozyna w kosmetyce. Używana jest przede wszystkim do produkcji środków o działaniu przeciwzmarszczkowych i ujędrniającym skórę. Pożądany efekt osiągany jest poprzez osłabienie skurczu włókien nerwowych. Dodatkowo preparaty z adenozyną stymulują syntezę kolagenu, który wydanie wpływa na sprężystość skóry. Innym działaniem jest rozszerzanie naczyń krwionośnych. Z tego powodu kremy z adenozyną nie mogą być stosowane do cery naczynkowej. Właściwość ta pozwala jednak zastosować substancję tę do produkcji preparatów zwiększających ukrwienie skóry głowy, i tym samym zapobiegających utracie włosów. Co ważne, adenozyna stosowana zewnętrznie, na skórę, nie działa tak, jak wlew dożylny, nie wpływa zatem na pracę serca, zarówno w pozytywnym, jak też negatywnym kontekście. 

Czytaj również

Bibliografia

  • Małgorzata Romanowska, Michał Komoszyński, Adenozyna — neuroprzekaźnik i neuromodulator w centralnym układzie nerwowym, Postępy Biochemi 48 (3) 2002
  • Adenosine, U.S. National Library of Medicine, National Center for Biotechnology Information, https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
  • Adenocor 3 mg/ml oldatos injekció, https://www.pharmindex-online.hu
Piotr  Brzózka
Artykuł napisany przez
Piotr Brzózka
Dziennikarz, autor tysięcy publikacji o tematyce ekonomicznej, politycznej, społecznej oraz medycznej. Przez 15 lat związany z Dziennikiem Łódzkim i Polska TheTimes. Z wykształcenia socjolog stosunków politycznych, absolwent Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Po godzinach fotografuje, projektuje, maluje, tworzy muzykę.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zdrowie
Przeczytaj artykuł
Kamfora: działanie, zastosowanie i właściwości. Jaki olejek?
Olejek kamforowy w szklanych butelkach
Przeczytaj artykuł
Metamizol - działanie, dawkowanie i cena. Jak stosować?
Kobieta z bólem brzucha
Przeczytaj artykuł
Metformina - działanie, dawkowanie i skutki uboczne. Cena
Kobieta mierzy poziom glukozy we krwi
Podobne artykuły
Mometazon - dawkowanie i skutki uboczne. Czy to steryd?
Naproksen - działanie i dawkowanie. Czy jest bezpieczny?
Risperidon - działanie i skutki uboczne. Na co pomaga?
Indapamid - działanie i skutki uboczne leków
Może to Cię zainteresuje
Dzbanek filtrujący - jaki wybrać i dlaczego filtrować wodę?
Jaki materac do łóżeczka dziecięcego? Na co zwrócić uwagę?
Jaki roller do twarzy wybrać i na co pomaga taki masaż?
Olejek CBD - jaki wybrać i czym się kierować przy zakupie?

Ból gardła u dziecka? 🤒
Sprawdź, co pomaga!