Znajdź chorobę

Częstoskurcz nadkomorowya a komorowy - objawy, leczenie

Częstoskurcz nadkomorowy jest nieprawidłowym rytmem pracy serca wywołanym mechanizmami pobudzenia zwrotnego. Objawia się kołataniem serca, dusznościami oraz zmęczeniem. Poznaj pozostałe objawy, przyczyny i sposoby leczenia.

Spis treści

Częstoskurcz nadkomorowy to nieprawidłowy rytm pracy serca, którego częstość wynosi powyżej 100/min, a miejsce powstawania pobudzeń znajduje się powyżej pęczka Hisa. Wyróżnia się następujące rodzaje częstoskurczu nadkomorowego:

  • częstoskurcz nawrotny w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT)
  • częstoskurcz nawrotny przedsionkowo-komorowy (AVRT)
  • częstoskurcz przedsionkowy.

Szerszym pojęciem jest arytmia nadkomorowa, która obejmuje dodatkowo takie zaburzenia, jak migotanie i trzepotanie przedsionków czy zespół preekscytacji; te specyficzne schorzenia zostały omówione w osobnych artykułach.

Nazwa częstoskurcz nadkomorowy związana jest z tym, że nieprawidłowe bodźce generowane są w strukturach zlokalizowanych anatomicznie ponad komorami serca. Miejscem podziału częstoskurczu na komorowy i nadkomorowy jest pęczek Hisa.

Częstoskurcz nadkomorowy może pojawić się w różnym wieku, często u ludzi młodych. Przebieg choroby zależy od nasilenia arytmii, współistniejących chorób serca i tolerancji chorego, a spektrum objawów klinicznych waha się od niewielkiego, przemijającego dyskomfortu do nasilonych, wymagających hospitalizacji zaburzeń.

Częstoskurcz nadkomorowy - jak powstaje?

Mechanizm powstawania nieprawidłowych pobudzeń zależy od rodzaju częstoskurczu nadkomorowego.

W przypadku częstoskurczu nawrotnego w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT) oraz częstoskurczu nawrotnego przedsionkowo-komorowego (AVRT), które stanowią w sumie 90% przypadków częstoskurczu nadkomorowego (odpowiednio 60% i 30%), generowanie nieprawidłowych bodźców związane jest z mechanizmem pobudzenia zwrotnego (tzw. re-entry). Polega on na występowaniu zamkniętych, samopobudzających się pętli przewodzenia, po których krążą impulsy elektryczne. Warunkiem powstania takich pętli jest różna szybkość przewodzenia bodźców w sąsiadujących pasmach mięśnia sercowego. Dzięki krążeniu impulsów po zamkniętej pętli serce pobudzane jest wielokrotnie przez ten sam, pojedynczy bodziec, co prowadzi do nieprawidłowego przyspieszenia częstości pracy serca (tachykardii).

Częstoskurcz nadkomorowy - przyczyny

Przyczyną zaburzeń rytmu w częstoskurczu przedsionkowym jest natomiast zjawisko wewnętrznego automatyzmu komórek mięśnia sercowego (kardiomiocytów). W warunkach niedotlenienia ulega uszkodzeniu błona komórkowa kardiomiocytu, który może ulegać wówczas samoistnemu pobudzeniu. Jeśli częstość tych pobudzeń jest odpowiednio duża, takie ognisko kardiomiocytów może stać się nowym źródłem bodźców elektrycznych, które rozprzestrzeniając się będą pobudzać serce do skurczu. Częstoskurcz przedsionkowy może występować w:

  • chorobach serca,
  • płuc,
  • tarczycy,
  • zaburzeniach wodno-elektrolitowych,
  • po przedawkowaniu niektórych leków i nadużyciu alkoholu.

Przyspieszona przez patologiczne procesy częstość akcji serca powoduje, że serce traci efektywność w pompowaniu krwi. Na prawidłowy cykl pracy serca składa się faza skurczu jak i rozkurczu. Skurcz powoduje wyrzut krwi zgromadzonej w komorach serca do aorty i pnia płucnego; w czasie rozkurczu dochodzi z kolei do napełniania komór krwią napływającą z przedsionków. Zbyt szybka akcja serca powoduje skrócenie czasu rozkurczu, czyli napełniania komór. Zmniejszenie objętości krwi w komorach sprawia, że mniej krwi dociera do naczyń i narządów obwodowych, co prowadzi do niedokrwienia.

Częstoskurcz nadkomorowy - objawy

Przejawem opisanych zaburzeń mogą być następujące objawy kliniczne:

  • kołatanie serca, dyskomfort w klatce piersiowej – wskutek przyspieszenia akcji serca
  • duszność
  • zmęczenie
  • zawroty głowy, omdlenia – następstwo niedokrwienia mózgu
  • wielomocz – w czasie napadu lub bezpośrednio po nim; może wynikać z odruchowego wydzielania substancji pobudzającej produkcję moczu (ANP) wskutek rozciągnięcia przedsionków serca przez zastój krwi.

Obraz kliniczny różni się u poszczególnych chorych. Osoby z częstoskurczem typu AVRT lub AVRNT zwykle są młode, nie mają towarzyszącej choroby organicznej serca, w związku z czym lepiej tolerują arytmię. Mogą odczuwać jedynie kołatanie serca lub wręcz napad może przebiegać bezobjawowo.

U osób starszych, dodatkowo obciążonych kardiologicznie, z częstoskurczem przedsionkowym, przebieg choroby może być cięższy. Często dochodzi do zaostrzenia choroby podstawowej (np. niewydolności krążenia).

Objawy tj. kołatanie serca mogą występować także u osób zdrowych, np. w stanach napięcia emocjonalnego czy zmęczenia. Jeśli jednak utrzymują się dłużej lub powtarzają bez uchwytnej przyczyny, należy skonsultować się z lekarzem. Dotyczy to zwłaszcza osób z innymi chorobami układu krążenia. Omdlenia są również objawem wymagającym szczególnej uwagi i diagnostyki.



Bibliografia

  • A. Szczeklik, P. Gajewski,Choroby wewnętrzne – kompendium,Medycyna Praktyczna,Kraków 2009
  • A. Szczeklik,Choroby wewnętrzne,Wydawnictwo Medycyna Praktyczna,Kraków 2005
  • F. Kokot,Choroby wewnętrzne,Wydawnictwo PZWL,Warszawa 2002
  • G. Herold ,Medycyna wewnętrzna,Wydawnictwo Lekarskie PZWL,Warszawa 2003
  • J. Axford,Choroby wewnętrzne,Wydawnictwo Urban&Partner 2004,
  • P. Thor,Podstawy patofizjologii człowieka,Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne VESALIUS,Kraków 2007
Pytanie: Co sądzisz na temat terapii psychologicznej?

  każdy chociaż raz powinien zasięgnąć porady psychologa

  w razie problemów warto skonsultować się z psychologiem

  nie warto, to strata czasu i pieniędzy