Rekordowa liczba zwolnień L4 od psychiatry. Polacy nie wytrzymują presji. Sprawdź❗
Rekordowa liczba zwolnień L4 od psychiatry. Polacy nie wytrzymują presji. Sprawdź❗
Rekordowa liczba zwolnień L4 od psychiatry. Polacy nie wytrzymują presji. Sprawdź❗

Czym jest hipoplazja szkliwa i jak ją rozpoznać?

Hipoplazja szkliwa zwykle przybiera postać wgłębień i bruzd w tkance pokrywającej koronę zębów, ale w rzadkich przypadkach stwierdza się całkowity brak szkliwa, co ma związek z czynnikami genetycznymi. Sprawdź, jakie są przyczyny hipoplazji szkliwa oraz jak przebiega leczenie.
Model zęba
źródło:123RF
W skrócie
  • Hipoplazja szkliwa to choroba zębów polegająca o obecności wgłębień lub bruzd w tkance pokrywającej koronę zębów. W rzadkich przypadkach obserwuje się całkowity brak szkliwa.
  • Defekty szkliwa mogą mieć różne przyczyny. Dużą rolę w odgrywają czynniki genetyczne, ale nie bez znaczenia są też czynniki środowiskowe.
  • Leczenie hipoplazji szkliwa zębowego jest uzależnione przede wszystkim od jego przyczyny, ale także objawów. W zależności od potrzeb pacjenta, wprowadza się leczenie zachowawcze, chirurgiczne, ortodontyczne lub protetyczne.
SPRAWDŹ TEŻ: Jakie są przyczyny zepsutego zęba?
Spis treści

Reklama

Hipoplazja szkliwa 

Hipoplazja szkliwa jest defektem ilościowym, który może przybrać postać wgłębień, pionowych lub poziomych bruzd, a także całkowitego braku szkliwa (nazywanego błędnie jako hipoplazja zębów). Wyróżnia się ponadto jakościowy niedorozwój szkliwa, który charakteryzuje się przebarwieniami lub zmętnieniami. 

Dysplazja szkliwa może dotyczyć jednego zęba, grup zębów lub całego uzębienia. Obserwowana w obrębie jednego zęba najczęściej jest efektem urazu lub infekcji. Jeśli dotyczy grupy lub całego uzębienia zwykle jest spowodowana czynnikami genetycznymi, ale też środowiskowymi, wśród których kluczowe miejsce zajmuje niski status socjoekonomiczny. 

Reklama

Hipoplazja szkliwa u dzieci

Hipoplazja szkliwa u dzieci najczęściej jest wrodzoną nieprawidłowością, dziedziczoną autosomalnie, dominująco lub recesywnie, w sprzężeniu z chromosomem X. Mimo licznych badań naukowcom nie udało się ustalić przyczyn niedorozwoju szkliwa. Wiadomo jedynie jak wada jest dziedziczona oraz które geny za nią odpowiadają. 

Powstawanie szkliwa jest złożonym procesem zachodzącym w rozwoju płodowym. Najczęściej lekarze mają do czynienia z hipoplazją szkliwa, charakteryzującą się zmienionym kształtem koron oraz cienkim, gładkim szkliwem zwykle w kolorze żółtobrunatnym lub szorstkim z licznymi dołkami i bruzdami.

Równie powszechna jest hipomineralizacja szkliwa, która charakteryzuje się prawidłowym kształtem koron z matowym szkliwem w kolorze mlecznobiałym o konsystencji kredy. Takie niedorozwoje szkliwa u dzieci wymagają leczenia wielospecjalistycznego – nie tylko z zakresu stomatologii zachowawczej, ale także chirurgicznego, ortodontycznego i protetycznego.

Zarówno u dzieci z hipoplazją szkliwa, jak i hipomineralizacją obserwuje się opóźnione wyrzynanie zębów. Charakterystyczne są także przerośnięte dziąsła. W obu przypadkach często występuje nadwrażliwość zębów na ciepłe i zimne pokarmy oraz napoje. 

Defekty szkliwa mogą także wynikać z różnych czynników miejscowych, takich jak wady zgryzu czy choroby przyzębia. Badania na tym zjawiskiem przeprowadzili Dorota Olczak-Kowalczyk, Anna Turska-Szybka, Dariusz Gozdowski i Urszula Kaczmarek. W badaniach wzięła udział młodzież w wieku 18 lat. Łącznie 1611 osób ze wszystkich województw. 

U 16 proc. z nich stwierdzono defekty szkliwa, najczęściej pod postacią zmętnień, ale także hipoplazji. U 25 badanych stwierdzono hipoplazję – głównie powierzchniową, ale także dołkową i rowkową. Większość defektów obserwowano na zębach siecznych i pierwszych trzonowych. Badacze analizowali, czy zmiany w obrębie szkliwa wynikają z zawartości fluoru w wodzie pitnej czy raczej są wynikiem różnorodnych czynników miejscowych. Fluorozę stwierdzono jednak tylko u niespełna 3 proc. osób z defektami szkliwa. Badano także pod uwagę czynniki socjoekonomiczne. Ostatecznie badacze stwierdzili, że kluczowe znaczenie w etiologii defektów szkliwa mają różnorodne czynniki miejscowe.

Poza czynnikami miejscowymi, wskazuje się także na niedobory witamin i składników mineralnych jako przyczynę defektów szkliwa. Hipoplazja może być zwłaszcza efektem diety ubogiej w witaminy A i D oraz w wapń, magnez i fluor. Istnieje ponadto duża zależność pomiędzy hipoplazją szkliwa a niektórymi chorobami przewodu pokarmowego, zwłaszcza prowadzącymi do zaburzeń wchłaniania. 

Mowa przede wszystkim o celiakii, czyli chorobie autoimmunologicznej polegającej na nietolerancji glutenu. Badania w tym zakresie prowadzili Lidia Postek-Stefańska, Justyna Kalacińska, Agnieszka Wacławczyk i Paweł Kupczyński. Przebadano 271 osób, z czego 117 osób stanowili pacjenci z celiakią, a 154 osoby zdrowe. W pierwszej grupie hipoplazję stwierdzono u 30 osób (25 proc.), zaś w drugiej u 10 osób (co stanowiło 6,8 proc.).  

Reklama

Leczenie hipoplazji szkliwa

Leczenie hipoplazji szkliwa zębowego jest uzależnione przede wszystkim od jego przyczyny. Pierwszym krokiem na drodze do właściwej diagnozy, a następnie odpowiedniego leczenia powinno być wykonanie zdjęć radiologicznych i pantomograficznych. Na zdjęciach schorzenie uwidacznia się poprzez ścieńczenie warstwy szkliwa. Ponadto widoczny może być kontrast między szkliwem i zębiną.

Leczenie wrodzonego braku szkliwa lub niedorozwoju przebiega objawowo. Kluczowa jest współpraca wielu specjalistów. Pacjenci wymagają bowiem leczenia zachowawczego, chirurgicznego, ortodontycznego i protetycznego. Ważne jest także zapobieganie rozwojowi próchnicy poprzez odpowiednią higienę jamy ustnej, dietę oraz lakowanie zębów

W przypadku hipoplazji powiązanej z chorobą trzewną konieczne jest wprowadzenie diety eliminacyjnej, polegającej na odstawieniu produktów zawierających gluten. Jeśli natomiast defekty szkliwa wynikają z niedoboru witamin i minerałów, niezbędne będzie ich uzupełnienie. 

 

Czytaj również

Bibliografia

  • Anna Grzybowska, Anna Gordon, Małgorzata Zadurska, Maria Wacińska-Drabińska, Dorota Gajdzik-Plutecka, Agnieszka Wal, Michał Sobczak, Anna Sosnowska-Boroszko, Aleksander Remiszewski, Amelogenesis imperfecta – problem wielospecjalistyczny, Dent. Med. Probl. 2003, 40, 2, 439–444.
  • Dorota Olczak-Kowalczyk, Anna Turska-Szybka, Dariusz Gozdowski i Urszula Kaczmarek, Defekty rozwojowe szkliwa u młodzieży w wieku 18 lat w Polsce: rozpowszechnienie i wybrane czynniki socjodemograficzne. Badania przekrojowe, Nowa Stomatol 2018; 23(2): 47-54.
  • Lidia Postek-Stefańska, Justyna Kalacińska, Agnieszka Wacławczyk i Paweł Kupczyński, Stan zdrowia jamy ustnej u pacjentów z celiakią, Dent. Med. Probl. 2009, 46, 2, 168–176
Joanna Woźniak
Artykuł napisany przez
Joanna Woźniak
Dziennikarka i copywriterka, specjalizująca się w tematyce medycznej. Przez blisko pół dekady redaktor i wydawca serwisu internetowego Dziennika Łódzkiego. Współpracowała z łódzkim ośrodkiem TVP. Absolwentka Filozofii oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Łódzkim. W wolnych chwilach fotografuje kontrasty ulicy i eksperymentuje w kuchni.
Pokaż więcej
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Zęby i dziąsła
Co wywołuje ból dziąsła przy ósemce i jak go złagodzić?
Ból dziąsła przy ósemce może utrudniać funkcjonowanie
Korona porcelanowa - ceny i kolory. Jak długo może wytrzymać?
Wizualizacja korony porcelanowej
Czy ropień zęba może pęknąć samoistnie? Sprawdź, kiedy udać się do stomatologa
Leczenie ropnia zęba
Podobne artykuły
Dewitalizacja zęba
Zatrucie zęba - jak wygląda zabieg? Skutki uboczne
Mężczyzna z opuchlizną od zęba
Opuchlizna twarzy od zęba - jak się jej pozbyć? Ile czasu schodzi spuchnięte dziąsło i policzek?
Wyrwanie ósemki
Ekstrakcja ósemki – kiedy należy wykonać zabieg?
Jak wygląda ukruszony ząb
Ukruszony ząb – co należy zrobić, gdy dojdzie do urazu?
Czyszczenie osadu na zębach
Osad na zębach – od kawy, papierosów i nie tylko. Przyczyny, usuwanie

Reklama


1/3 kobiet ma niedobór tego pierwiastka 😲
Sprawdź powód!