Znajdź chorobę

Akromegalia i gigantyzm - przyczyny, objawy, powikłania i leczenie

Akromegalia to rzadka choroba, która polega na nadmiernym wydzielaniu hormonu wzrostu. Najczęściej spowodowana jest gruczolakiem przedniego płata przysadki. Objawia się powiększeniem rąk, stóp, nosa oraz żuchwy. Objawów nie należy lekceważyć, gdyż akromegalia destrukcyjnie wpływa na cały organizm.

Spis treści

Akromegalia to  zespół objawów klinicznych wynikający z nadmiernego wydzielania hormonu wzrostu (GH). Jest to rzadka choroba i rozpoczyna się na ogół w 3–5 dekadzie życia. Występuje u około 60 osób na milion, a kobiety chorują dwa razy częściej niż mężczyźni. Pod wpływem wysokiego stężenia hormonu wzrostu dochodzi do powiększenia rozmiarów akralnych, czyli obwodowych części ciała, tj. rąk, stóp, nosa, żuchwy. Ważniejsze od zmian wyglądu są jednak zmiany zachodzące w narządach wewnętrznych.

Przysadka mózgowa - czym jest?

Przysadka mózgowa to jeden z najważniejszych gruczołów dokrewnych – a więc narządów wydzielających hormony do krwi w organizmie człowieka. Położona jest w środkowym dole czaszkowym, w zagłębieniu zwanym siodłem tureckim. Po obu stronach przysadki znajdują się zatoki jamiste, w których biegną naczynia tętnicze, żylne oraz nerwy odpowiedzialne za ruchy gałek ocznych i unerwienie czuciowe twarzy. Powyżej przysadki znajduje się miejsce, w którym krzyżują się włókna nerwów wzrokowych. Znajomość anatomii okolicy przysadki jest ważna, gdyż w chorobach przysadki mózgowej przebiegających z powiększeniem jej rozmiarów zajęte są również struktury sąsiadujące, co powoduje konkretne objawy kliniczne.

Przysadka mózgowa zbudowana jest z dwóch płatów:

  • Płat przedni, zwany gruczołowym, zawiera pięć typów komórek, produkujących hormony. Są to tzw. hormony tropowe, które wpływają na funkcje innych gruczołów dokrewnych. Należą tu adrenokortykotropina (ACTH), regulująca funkcję nadnerczy i produkcję kortyzolu, tyreotropina (TSH), która wpływa na czynność tarczycy, gonadotropiny (FSH, LH), dla których narządami docelowymi są jądra i jajniki, prolaktyna (PRL), regulująca laktację oraz somatotropina, czyli hormon wzrostu (GH).
  • Tylny płat przysadki, zwany nerwowym, zbudowany jest z zakończeń komórek nerwowych podwzgórza, z którym przysadka połączona jest za pomocą lejka. W tej części przysadki magazynowane są dwa hormony wytwarzane w podwzgórzu i transportowane do płata tylnego: wazopresyna i oksytocyna. Przysadka mózgowa i podwzgórze wpływają wzajemnie na swoją funkcję, tworząc układ podwzgórzowo – przysadkowy.

Choroby przysadki mózgowej

Choroby przysadki to bardzo różnorodna grupa schorzeń. Ich objawy mogą wynikać z

  • nadmiaru hormonów, co ma miejsce w przypadku czynnych hormonalnie guzów przysadki,
  • ucisku guza przysadki na struktury otaczające,
  • niedoboru hormonów przysadkowych, występującym w niedoczynności przysadki o różnorodnym podłożu (urazy, niedokrwienie, nowotwór).

Do chorób przysadki mózgowej zaliczamy też moczówkę prostą, czyli schorzenie prowadzące do zaburzeń zagęszczania moczu wskutek niedoborów wazopresyny.

Guzy przysadki stanowią około 10 % wszystkich guzów mózgu. Możemy je podzielić na nieczynne hormonalnie, które dają objawy wynikające głównie z ucisku znajdujących się w pobliżu nerwów i naczyń oraz na guzy produkujące hormony.

W zależności od rodzaju produkowanego hormonu wyróżniamy :

  • guzy prolaktynowe,
  • guzy wydzielające hormon wzrostu, które prowadzą do choroby zwanej akromegalią,
  • guzy wydzielające ACTH, które leżą u podłoża choroby Cushinga,
  • guzy gonadotropinowe
  • guzy tyreotropinowe.

Akromegalia - objawy

Objawami choroby są:

  • zmiana wyglądu chorego: pogrubienie rysów twarzy, powiększenie nosa, żuchwy, małżowin usznych, łuków brwiowych,
  • powiększenie rąk i stóp - chorzy zmuszeni są nosić większe rozmiary butów, obrączek, rękawiczek,
  • przyrost masy ciała,
  • zmiany w wyglądzie skóry, która staje się ciemniejsza, grubsza i bardziej owłosiona,
  • obniżenie głosu,
  • nadmierna potliwość,
  • silne bóle głowy,
  • zwężenie pola widzenia,
  • zaburzenia czucia, niedowłady, drętwienie palców rąk,
  • bóle kości i stawów,
  • nadciśnienie tętnicze, powiększenie serca,
  • zmniejszenie drożności dróg oddechowych,
  • upośledzenie tolerancji glukozy, cukrzyca,
  • nadczynność tarczycy, wole,
  • zaparcia, zwiększone ryzyko rozwoju raka jelita grubego,
  • kamica nerkowa,
  • upośledzone libido, impotencja, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia, mlekotok. 


Bibliografia

  • Szczeklik A.,Choroby wewnętrzne,,
  • Wolff H. P., Weihrauch T. R.,Terapia internistyczna,,
  • Herold G.,Medycyna wewnętrzna ,,
  • Bar-Andziak E. i wsp. ,Endokrynologia – skrypt WUM,,
  • Thor P.,Podstawy patofizjologii człowieka,,
  • Traczyk W.,Diagnostyka czynnościowa człowieka. Fizjologia stosowana,,
Pytanie: Czy zdecydujesz się na bankowanie krwi pępowinowej swojego dziecka?

  Tak. Uważam, ze to dobre zabezpieczenie jego zdrowia

  Nie wiem, muszę głębiej zapoznać się z tematem

  Nie. Sądzę, że nie będzie to konieczne