Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗
Prawdziwe królowe wśród orzechów. 👑 Sprawdź❗

Martwicze zapalenie jelit u noworodków, dzieci i doroslych

Martwicze zapalenie jelit to choroba noworodkowa, występująca przede wszystkim u wcześniaków. Objawia się wzdęciami, wymiotami, wodobrzuszem, tkliwością brzuszka. Mogą pojawić się także zaburzenia oddychania, apatia i gorączka. Niezbędne jest natychmiastowe leczenie, gdyż martwicze zapalenie jelit obciążone jest śmiertelnością: 30 – 50%.
Pacjent cierpiący na zapalenie jelit
Źródło: 123RF
Spis treści

Martwicze zapalenie jelit jest chorobą występującą w okresie noworodkowym. Dotyczy przede wszystkim wcześniaków, choć sporadycznie pojawia się też u noworodków donoszonych. Charakteryzuje się występowaniem ognisk martwicy w błonie śluzowej jelita lub w całej grubości ściany jelit. Najczęściej zajmuje końcowy odcinek jelita cienkiego i początkowy odcinek jelita grubego (kątnicy), choć zmiany chorobowe mogą wystąpić w każdym innym miejscu jelita.

Zwykle jest powikłaniem niedotlenienia, niedokrwienia lub działania czynników zakaźnych u noworodka (szczególnie wcześniaka), który ma niedojrzałe jeszcze mechanizmy obronne. Konsekwencją jest uszkodzenie ściany jelita i powstanie martwicy.

Reklama

Martwicze zapalenie jelit - przyczyny

Do wystąpienia NEC usposabiają:

  • wcześniactwo,
  • niska masa urodzeniowa,
  • niedotlenienie okołoporodowe,
  • policytemia,
  • sinicza wada serca,
  • przetrwały przewód tętniczy,
  • zakażenie,
  • ciężkie krwawienie dokomorowe (IVH),
  • stany hipowolemii,
  • karmienie enteralne.

Na skutek innych powikłań towarzyszących wcześniactwu, jak np.:

  • przetrwały przewód tętniczy,
  • IVH,
  • w stanach niedotlenienia,
  • hipowolemii,

dochodzi do zaburzeń perfuzji i zmniejszenia przepływu krwi przez narządy jamy brzusznej, w tym przez jelita.

Niedostateczne ukrwienie i tym samym niedotlenienie ściany jelit prowadzi do obumierania komórek błony śluzowej - powstawania zmian martwiczych. Dodatkowo niedojrzałość mechanizmów obronnych wcześniaka, słabsza motoryka przewodu pokarmowego oraz mniejsze wydzielanie enzymów trawiennych sprzyjają zaleganiu treści pokarmowej w jelitach i rozwojowi bakterii oraz ich przenikaniu przez uszkodzoną śluzówkę.

NEC rozwija się zwykle w pierwszym miesiącu po porodzie. Wcześniak na oddziale jest dokładnie badany przez lekarza neonatologa. Po stwierdzeniu niepokojących objawów lekarz zaleci wykonanie USG brzuszka i zdjęcia przeglądowego (RTG) jamy brzusznej.

Reklama

Martwicze zapalenie jelit - objawy

Objawy zależą od nasilenia/ rozległości zmian martwiczych.

Objawy z przewodu pokarmowego:

  • wzdęcie,
  • tkliwość brzuszka,
  • rumień i/lub zasinienie powłok brzucha,
  • wymioty,
  • stolce z domieszką krwi,
  • brak perystaltyki,
  • wodobrzusze,
  • zaleganie treści w sondzie żołądkowej,

Objawy uogólnionego stanu zapalnego:

  • apatia,
  • kwasica metaboliczna,
  • zaburzenia termoregulacji,
  • wzrost temperatury,
  • bradykardia,
  • zaburzenia oddychania,
  • bezdechy,
  • objawy wstrząsu (zaburzenia perfuzji obwodowej, spadek ciśnienia, skąpomocz) i perforacji jelita

Reklama

Martwicze zapalenie jelit - powikłania

Powikłania:

Reklama

Martwicze zapalenie jelit - stadia choroby

Stadia kliniczne wg Bella w modyfikacji Walsha i Kleigmana:

  1. Podejrzenie NEC – tylko objawy kliniczne, bez objawów radiologicznych
  2. Potwierdzony NEC – objawy kliniczne i odma śródścienna w badaniu RTG
  3. Późny NEC – objawy kliniczne, odma śródścienna i objawy wstrząsu:
  • zagrażająca perforacja ściany jelit,
  • perforacja ściany jelit.

Do ustalenia rozpoznania prowadzą objawy:

1. Kliniczne - stwierdzane podczas badania dziecka:

  • utrzymujące się wzdęcie brzucha przy braku innych przyczyn,
  • objawy niedrożności pod postacią zalegania treści w żołądku,
  • stolce z domieszką krwi,
  • wyczuwalne przez powłoki rozdęte pętle jelit.

2. Radiologiczne – widoczne na zdjęciu RTG:

  • nieprawidłowe rozmieszczenie gazów jelitowych,
  • rozdęte pętle jelit o pogrubiałych ścianach,
  • wystąpienie powietrza w ścianie jelit – tzw. pneumatosis intestinalis (odma śródścienna)
  • obecność powietrza w układzie żyły wrotnej w badaniu RTG,
  • wolne powietrze wzdłuż więzadła obłego wątroby i pod przeponą (przy perforacji jelita).

Reklama

Martwicze zapalenie jelit - leczenie

Leczenie martwiczego zapalenia jelit zależy od stopnia rozwoju choroby.

Polega głównie na leczeniu zachowawczym:

  • odstawieniu żywienia doustnego,
  • stabilizacji stanu ogólnego – w tym:

1. leczeniu niedotlenienia – dziecko zależnie od stanu wydolności własnego oddechu jest podłączone do respiratora (gdy nie jest w stanie oddychać samodzielnie) lub dopływ tlenu zapewni mu infant flow - silikonowe „noski” wprowadzone do otworów nosowych lub maseczka (gdy próbuje już samo oddychać ale potrzebuje jeszcze wspomagania),

2. wyrównaniu kwasicy – przez zapewnienie odpowiedniej wentylacji i dopływu tlenu oraz przy użyciu środków farmakologicznych,

3. wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych oraz zaburzeń glikemii – maluszek dostanie kroplówkę zawierająca niezbędne składniki, których brakuje w jego organizmie,

  • odbarczeniu przewodu pokarmowego (wprowadzenie cieniutkiej rureczki do żołądka-sondy otwartej),
  • wprowadzeniu całkowitego żywienia pozajelitowego – niezbędne składniki pokarmowe maluszek dostanie w postaci kroplówki,
  • intensywnej antybiotykoterapii.

Leczenie chirurgiczne martwiczego zapalenia jelit jest konieczne w przypadku narastania objawów otrzewnowych – przy zagrożeniu perforacją jelita lub gdy perforacja już się dokonała. Polega ono na natychmiastowej laparotomii (chirurgicznym otwarciu jamy brzusznej), a następnie w zależności od warunków śródoperacyjnych oraz stanu ogólnego dziecka:

  • zszyciu miejsca perforacji,
  • wycięciu zmienionych martwiczo pętli jelit i następowym zespoleniu pozostałych końców lub wyłonieniu jelita - enterostomii.

Enterostomia daje większe szanse przeżycia stanu septycznego oraz możliwość zespolenia jelita po wygojeniu zmian martwiczych błony śluzowej.

Większe i bardziej stabilne dzieci są kwalifikowane od razu do laparotomii, ponieważ usunięcie martwiczo zmienionego fragmentu jelita zapobiega rozwojowi posocznicy (uogólnionej reakcji organizmu na zakażenie, która może prowadzić do niewydolności wielu narządów i śmierci) .

W przypadku dzieci w bardzo ciężkim stanie ogólnym lub z bardzo małą masą ciała (poniżej 1000 g) zaleca się drenaż otrzewnowy dający odbarczenie jamy otrzewnej z zakażonej treści i gazów. Drenaż otrzewnowy zapewnia możliwość ewakuacji wydzieliny i stabilizację stanu ogólnego pacjenta do czasu wykonania laparatomii.

Powikłania leczenia operacyjnego:

Martwicze zapalenie jelit obciążone jest śmiertelnością: 30 – 50%.

Przeczytaj:

Bibliografia

  • Dobrzańska A., Ryżko J.,Pediatria,Urban&Partner,2004
  • Lauterbach R.,Postępy w neonatologii w 2007r., Medycyna Praktyczna Pediatria 6,,2008
  • Klimanek-Sygnet M., Bułhak-Guz H.,Leczenie obumierającego zapalenia jelit – doświadczenia własne, Nowa Pediatria 3,,2000
Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca.
Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na
temat zdrowia i zdrowego stylu życia,
zapraszamy na nasz portal ponownie!
Więcej z kategorii Układ pokarmowy
Uchyłki esicy - czym są? Objawy, leczenie, dieta
Wizualizacja uchyłków esicy
Zapalenie dwunastnicy - dieta i leczenie
Choroba żołądka i dwunastnicy
Odrobaczanie ludzi - czy, kiedy i jak to robić? Preparaty oraz domowe sposoby
Robaki w układzie pokarmowym
Podobne artykuły
Kobietę boli żołądek po alkoholu
Ból żołądka po alkoholu - jak z nim walczyć i dlaczego występuje?
Mężczyzna odczuwający ciągły głód
Ciągłe uczucie głodu - jakie są przyczyny nadmiernego apetytu?
Wizualizacja przewodu pokarmowego
Jasny stolec może sugerować chorobę. Przeczytaj, co go wywołuje
Kolory stolca
Jaki jest prawidłowy kolor stolca? Sprawdź, jaki kolor kału powinien cię niepokoić

Reklama


Niesamowite ptaki, których śpiew słychać wiosną!
Sprawdź!