Czopki na zaparcia - dla niemowląt, w ciąży. Rodzaje

Opakowanie czopków na zaparcia
Źródło:123RF
Czopki na zaparcia zazwyczaj zawierają płynną glicerynę, która drażniąc jelita, przyspiesza wydalanie kału. Czy można stosować tego typu czopki na zatwardzenie w ciąży, w okresie karmienia, a także u niemowląt i noworodków? Jakie są rodzaje czopków doodbytniczych i czemu służą?

Czopki na zaparcia

Czopki na zaparcia to aplikowane doodbytniczo środki pobudzające perystaltykę jelit i ułatwiające wydalanie kału. Wykazują się one działaniem miejscowym, ograniczonym do dolnych partii układu trawiennego. Substancją czynną w większości przypadków jest płynna gliceryna. W aptekach dostępne są też czopki o odmiennym mechanizmie działania (na przykład takie, które z odbytnicy wchłaniają się do krwiobiegu i oddziałują ogólnoustrojowo), znajdują one jednak zastosowanie w leczeniu zupełnie innych schorzeń i zaburzeń. Tak więc wśród doodbytniczych środków leczniczych wymienić można między innymi:

  • czopki na zaparcia z gliceryną, czasem też z innymi substancjami, takimi jak dwuwęglan sodu czy dwuwinian potasu,
  • czopki na hemoroidy, między innymi z lekkim sterydowym o nazwie hydrokortyzon oraz ze znieczulającą benzokainą, 
  • czopki przeciwgorączkowe, z paracetamolem, do stosowania m.in. przez małe dzieci,
  • czopki uspokajające/wyciszające, do stosowania w stanach lękowych u małych dzieci, na bazie naturalnych substancji, takich jak rumianek i inne zioła.

Czopki glicerynowe na zaparcia

Czopki glicerynowe na zaparcia wykazują się relatywnie szybkim działaniem – w ciągu nie więcej niż 2 godzin powinny pobudzić organizm do defekacji. Gliceryna jest alkoholem trójwodorotlenowym, który ma działanie:

  • natłuszczające, 
  • nawilżające,
  • drażniące. 

Aplikacja czopka prowokuje tak zwane ruchy robaczkowe jelit, co prowadzi do przyspieszenia ich perystaltyki, dzięki zaś natłuszczeniu odbytnicy, wydalenie kału jest znacznie łatwiejsze i mniej bolesne. Co ważne, w odróżnieniu od leków podawanych doustnie, glicerynowe czopki na zaparcia nie przechodzą przez cały układ trawienny, nie obciążają wątroby, nie wchłaniają się do krwiobiegu. W takiej sytuacji jedyną istotną ich wadą pozostaje sposób aplikacji – budzący dyskomfort, niekiedy także bolesny. 

Czopki na zaparcia bez recepty

W aptekach można kupić czopki na zaparcia bez recepty. Wolno je więc przyjmować bez kontroli lekarza (poza sytuacjami, gdy podawane są małym dzieciom, o czym więcej za chwilę), a także aplikować samodzielnie w domu. Najistotniejszym czynnikiem w tej kwestii jest wysokie bezpieczeństwo stosowania, ale nie tylko. Podkreślić należy, że czopki na zaparcia w istocie nie są lekami w dosłownym tego pojęcia znaczeniu. Mechanizm ich działania jest bowiem czysto fizjologiczny. To wszystko sprawia, że czopki tego typu mogą przyjmować dzieci, nawet w wieku niemowlęcym, a także kobiety w ciąży oraz w okresie laktacji.

Czopki na zaparcia w ciąży

Czopki na zaparcia w ciąży mogą się przydać w szczególny sposób. Na zatwardzenia w ciągu 9 miesięcy, które mijają od momentu zapłodnienia, aż do porodu, uskarża się nawet do 50 procent kobiet. Spowodowane jest to dwoma czynnikami.

  • Po pierwsze, podwyższony poziom progesteronu, hormonu wydzielanego w ciąży przez łożysko, wpływa na obniżenie perystaltyki jelit. 
  • Po drugie, powiększająca się macica uciska na większość sąsiadujących z nią organów, w tym także na jelita, co dodatkowo spowalnia ich pracę. 

Jest to stan zupełnie naturalny, nie mniej nie powinien on być utrzymywany w dłuższej perspektywie z uwagi na możliwość wystąpienia powikłań przewlekłego zatwardzenia, w tym przede wszystkim rozwoju hemoroidów. Dlatego właśnie stosuje się w ciąży czopki na zaparcia. Warto podkreślić, że są to jedne z niewielu produktów leczniczych, które w ogóle można w tym szczególnym okresie przyjmować. 

Czopki dla niemowląt na zaparcia

Od jakiego wieku można stosować czopki na zaparcia? W zasadzie są one dopuszczalne już w okresie niemowlęcym, wówczas jednak należy stosować je wyłącznie za zgodą i pod kontrolą lekarza. Dopiero u dzieci w drugim roku życia rygory związane z aplikacją tego typu środków zostają poluzowane. 

Pamiętajmy, że czopki nie leczą i nie usuwają przyczyny, działają jedynie doraźnie. O ile u dzieci starszych (2-4 lata) zdecydowana większość zatwardzeń na charakter czynnościowy, o tyle w przypadku niemowląt i noworodków mogą one mieć związek z infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi, nietolerancją któregoś ze składników zawartych w mleku matki lub modyfikowanym oraz z innymi zaburzeniami i schorzeniami. W przypadku więc utrzymywania się długotrwałego zaparcia u niemowląt, należy bezwzględnie skontaktować się z lekarzem w celu wykrycia przyczyn. 

Pamiętajmy, że pod pojęciem zaparcia rozumiemy nie tylko wydalanie twardych, zbitych i bolesnych stolców, ale też defekacje sporadyczne (najwyżej 2 razy w tygodniu), albo bardzo obfite. Zatwardzeniem jest też stan, kiedy w jelitach zalega duża ilość masy kałowej.

Czytaj też: 

Bibliografia

  • 1. Żaneta Malczyk, Anna Jarzumbek, Jarosław Kwiecień, Katarzyna Ziora, Praktyczne aspekty leczenia zaparć stolca u dzieci, Pediatria i Medycyna Rodzinna 2014, 10 (1)
  • 2. Mieczysława Czerwionka- -Szaflarska, Bartosz Romańczuk, Postępowanie w zaparciu czynnościowym stolca u dzieci i młodzieży, Forum Medycyny Rodzinnej 2008, tom 2, nr 5
  • 3. Małgorzata Kołodziejczak, Zachowawcze leczenie choroby hemoroidalnej, Medycyna Rodzinna 1/2011

Oceń artykuł

(liczba ocen 0)

Pytanie: Czy według Ciebie bankowanie krwi pępowinowej to dobra inwestycja?

  Tak. Jej późniejsze wykorzystanie może uratować życie.

  Nie sądzę, ale na wszelki wypadek warto się zabezpieczyć.

  Nie. Uważam, że nie zostanie wykorzystana.

Patronem sondy jest Polski Bank Komórek Macierzystych

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA