Oligospermia - leczenie, przyczyny i wpływ na płodność


 
Starszy niż rok
Oligospermia, czyli nieprawidłowa produkcja plemników jest problemem, który dotyka wielu mężczyzn. Może zniweczyć starania o upragnione dziecko, dlatego nie wolno jej lekceważyć. Trzeba jak najszybciej poznać przyczyny oligospermii i rozpocząć leczenie.

Choć do zapłodnienia komórki jajowej wystarczy tylko jeden plemnik, to coraz większym problemem współczesnych mężczyzn jest dziś zła jakość spermy. Sytuacja jest tak poważna, że Światowa Organizacja Zdrowia obniżyła prawidłowe normy plemników w spermie z 60 do 15 mln w jednym mililitrze nasienia. A i tak tej niższej normy nie jest w stanie osiągnąć wielu panów, zwłaszcza Polaków, którzy mają średnio 3 razy mniej plemników w trakcie wytrysku niż Kanadyjczycy czy Finowie. Coraz częściej polscy mężczyźni cierpią więc z powodu oligospermii, którą uznaje się za jedną z przyczyn męskiej niepłodności.

Oligospermia, kiedy brakuje plemników

W trakcie tradycyjnego badania spermy (tzw. seminogram) można sprawdzić, ile w jednym mililitrze nasienia znajduje się plemników. Badanie takie najlepiej wykonać po krótkiej abstynencji seksualnej (3-5), ale nie dłuższej niż tydzień. W trakcie badania oznaczona zostanie nie tylko ilość plemników, ale także objętość ejakulatu, ruchliwość plemników, ich budowa, żywotność, obecność białych krwinek.

Możemy rozróżnić trzy rodzaje oligospermii:

  • oligospermię łagodną (10-15 mln plemników/ml)
  • oligospermię umiarkowaną (5-10 mln plemników/ml)
  • oligospermię ciężką (0-5 mln plemników/ml)

Zobacz też: Wodniak jądra

Oligospermia przyczyny

Oligospermia może być spowodowana niewłaściwą produkcją plemników lub niedrożnością przewodów wyprowadzających nasienie. Bardzo często oligospermia towarzyszy żylakom powrózka nasiennego i niezstąpieniu jąder. Do innych przyczyn należą:

  • zaburzenia hormonalne
  • choroby genetyczne – (np. zespół Klinefeltera)
  • powikłania po infekcjach (świnkowe zapalenie jąder)
  • uszkodzenia wywołane lekami (chemioterapeutyki, sulfasalazyna, tetracyklina, spironolakton, sterydy anaboliczne)
  • przegrzewanie jąder
  • promieniowanie elektromagnetyczne
  • wady wrodzone (brak nasieniowodów)
  • niedrożność najądrza lub przewodu wytryskowego
  • powikłania po chorobach wenerycznych (np. rzeżączce)
  • stany pooperacyjne (wycięcie nasieniowodu, powikłania po operacji przepuklin pachwinowych)
  • torbiele nasieniowodu
  • przerost pęcherzyków nasiennych

Czytaj też: Spodziectwo

Oligospermia leczenie

Sposób leczenia oligospermii jest ściśle związany z przyczyną schorzenia i może polegać na leczeniu farmakologicznym lub operacyjnym.

Warto także zadbać o zdrowy styl życia, bo poprawić jakość spermy może także regularny wysiłek fizyczny, regularne współżycie, unikanie palenia papierosów i ograniczenie picia alkoholu oraz przegrzewania jąder. Działania takie nie przyniosą skutków natychmiastowych, bo czasem nawet rok musi minąć, żeby w nasieniu pojawiło się więcej plemników. Warto przy tym zwracać uwagę, żeby nie trzymać laptopów na kolanach, a komórek w kieszeniach spodni. 

Oligospermia profilaktyka

Według Światowej Organizacji Zdrowia profilaktyka ma ogromne znaczenie, specjaliści WHO tłumaczą pogarszającą się jakość spermy czynnikami środowiskowymi i stresem. Ich zdanie ogromny wpływ na zmniejszającą się ilość plemników mają związki chemiczne występujące w zanieczyszczonym środowisku, nawozach sztucznych, dodatkach do żywności czy kosmetykach i środkach czystości. Szczególną uwagę trzeba zwrócić na:

  • parabeny, które używane są do konserwowania leków i kosmetyków
  • związki perfluorowane, które znajdują się w lakierach, naczyniach z powłoką teflonową czy foliach spożywczych
  • rtęć, którą znajdziemy owocach morza i rybach morskich
  • BPA - składnik plastikowych opakowań, puszek, wieczek słoików.

Żeby zrównoważyć niekorzystne skutki zanieczyszczonego i środowiska panowie powinni dbać o regularną aktywność fizyczną i seksualną, relaks, a także zdrową dietę, najlepiej w stylu śródziemnomorskim.  W jadłospisie pana dbającego o jakość swojej spermy powinny dominować warzywa, ryby, tłuszcze roślinne, owoce, chude białko, orzechy. Nie można też zapominać o codziennej porcji witaminy E i C, cynku, selenu i kwasu foliowego. 

Czytaj też: