Mutyzm wybiórczy - jak pomóc dziecku i jak dobrać terapię?

Mutyzm wybiórczy to zaburzenie lękowe. Polega na tym, że dziecko, które nie ma problemów z mówieniem, w pewnych sytuacjach milczy. Na przykład rozmawia w domu z bliskimi, a w szkole, czy w kontakcie z obcymi nie odezwie się ani słowem. Blokada wymaga terapii i stopniowego przełamywana lęku przed mówieniem.
mutyzm
Źródło: 123RF

Spis treści

Mutyzm wybiórczy został opisany po raz pierwszy w 1877 przez niemieckiego lekarza Cliftona Kussmaula i nazwane „aphasia volentaria”, czyli afazja dobrowolna. Kussmaul twierdził, że dziecko świadomie wybiera milczenie. Dopiero w 1994 r. Amerykańskie Towarzystwo wprowadziło termin mutyzm selektywny, albo wybiórczy. Uznano, że blokada nie ma nic wspólnego z wyborem dziecka.

Mutyzm wybiórczy - przyczyny

O mutyzmie wybiórczym mówimy wtedy, gdy dziecko posługuje się mową w stopniu właściwym dla swojego wieku, a w pewnych sytuacjach blokuje się, wycofuje. Nie można tłumaczyć tego nieśmiałością, czy uporem. Dziecko charakteryzuje się lękiem społecznym, wycofaniem społecznym i nadwrażliwością emocjonalną. 

Zaburzenie rozwija się między 3 a 5 rokiem życia. Częściej występuje u dziewczynek, niż u chłopców.

Zobacz też: Zaburzenia lękowe u dzieci

Mutyzm wybiórczy - jak pomóc dziecku?

Diagnozę należy rozpocząć od oceny stanu psychicznego i somatycznego dziecka. Należy wykluczyć zaburzenia słuchu i mowy, opóźnienie umysłowe i autyzm.

Jeśli dziecko rozwija się prawidłowo, nie odbiega w rozwoju intelektualnym od rówieśników, w pewnych sytuacjach mówi, a nawet bywa gadatliwe, a w innych milczy, wtedy należy podejrzewać mutyzm wybiórczy i pójść z dzieckiem do psychologa na terapię, by stopniowo pozbyć się zaburzenia lękowego i fobii przed wypowiadaniem się.

Reklama

Mutyzm wybiórczy - terapia

Terapię mutyzmu wybiórczego należy rozpocząć jak najwcześniej, bo wówczas łatwiej jest osiągnąć sukces. Nie ma co liczyć, że dziecko wyrośnie z „niemówienia”, bo wtedy blokada utrwali się, spowoduje problemy w szkole związane z głośnym czytaniem, śpiewaniem, czy zabieraniem głosu przy całej klasie. W starszym wieku może prowadzić do izolacji w grupie rówieśniczej.

Czytaj też: Jąkanie u dzieci - jaką terapię i ćwiczenia zastosować w leczeniu

Terapia dzieci z mutyzmem wybiórczym

Do psychologa powinno się zgłosić dziecko cierpiące na mutyzm wybiórczy z rodzicami. Terapeuta stworzy warunki, w których dziecko poczuje się bezpiecznie. Nie będzie naciskać, żeby zaczęło mówić. Stopniowo zacznie nawiązywać kontakt począwszy od porozumiewania się gestami, mimiką, pokazywaniem na narysowanej skali (np. jak bardzo jest smutne), wydawaniem odgłosów zwierząt lub pojazdów (tu-tu, hau-hau), potem przejdzie do mówienia szeptem. Zastosuje ćwiczenia rozluźniające i popracuje nad poprawą poczucia własnej wartości.

Zobacz też: Spodziectwo

Mutyzm wybiórczy – ćwiczenia w domu

Sama terapia w gabinecie psychologa nie wystarczy. Dziecko musi wykonywać ćwiczenia w domu. Do współdziałania w walce z problemem trzeba też zachęcić przedszkole, czy szkołę.

Należy stopniowo przełamywać lęk w życiu codziennym i wyznaczać cele, które są w zasięgu możliwości dziecka np. samodzielne poproszenie o coś w sklepie, powiedzenie „dziękuję”, „dzień dobry”.

Sprawdź: Jak walczyć z wadami wymowy u dziecka?

Mutyzm wybiórczy – gdzie szukać pomocy?

Od 2016 roku działa Stowarzyszenie „Polskie Towarzystwo Mutyzmu Wybiórczego” zrzeszające rodziców dzieci z tym zaburzeniem oraz osoby dorosłe, które w dzieciństwie miały mutyzm wybiórczy.

W 2017 r. ukazał się pierwszy podręcznik dla rodziców, nauczycieli i specjalistów autorstwa Marii Bystrzanowskiej opisujący to zaburzenie oraz skuteczne metody terapeutyczne. 

Oceń artykuł

(liczba ocen 17)

Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie!