Nowy sklep

już ON-LINE

Żywienie dzieci powyżej 2. roku życia - dieta, przepisy

Żywienie dzieci powyżej 2 roku życia powinno zawierać takie pokarmy, które zaspokajają najważniejsze potrzeby, będące kluczowym elementem do właściwego wzrostu i rozwoju malucha. Jakie błędy żywieniowe najczęściej popełniają rodzice planując dietę dziecka? Po 2 roku życia należy podawać takie produkty, jak: ziarna zbóż, owoce i warzywa, mleczne produkty z niewielką ilością tłuszczu, a także między innymi ryby. Ile kalorii dostarczać w takich posiłkach?

Spis treści

Dieta dziecka - co powinna zawierać?

Dieta dziecka powinna zawierać pokarmy, które zaspokoją jego potrzeby żywieniowe niezbędne dla wzrastania i rozwoju. Produkty spożywcze i napoje o dużej wartości energetycznej, a małej wartości odżywczej, powinny stanowić jedynie sporadyczny dodatek do prawidłowo zbilansowanej diety . Rodzice powinni wybierać czas spożywania posiłków oraz ich skład, natomiast dzieci powinny decydować o objętości posiłku. Bardzo ważny jest także przykład, jaki dają rodzice lub opiekunowie, stosując właściwą dietę i prowadząc zdrowy styl życia.

 

Błędy w żywieniu dzieci

Najczęstsze błędy w żywieniu dzieci polegają na:

  • zbyt krótkim karmieniu niemowląt wyłącznie piersią - tylko niewielki odsetek niemowląt jest karmionych w ten sposób do 6. miesiąca życia,
  • zbyt wczesnym wprowadzaniu produktów zbożowych, mięsa i słodzonych napojów do diety niemowlęcia,
  • zbyt małym i zmniejszającym się wraz z wiekiem spożyciem warzyw oraz owoców (głównym warzywem stają się ziemniaki w postaci frytek),
  • zbyt wczesnym wprowadzaniu słodyczy do diety dziecka - w wieku 19-24 miesięcy około 60% dzieci spożywa ciastka, 20% inne słodycze, a 44% słodzone napoje,
  • nieregularnym spożywaniu śniadań,
  • zwiększeniu ilości kalorii pochodzących z przekąsek,
  • zwiększeniu spożycia produktów o małej wartości odżywczej,
  • nadmiernym zwiększaniu porcji posiłków,
  • zwiększeniu spożycia napojów słodzonych,
  • zmniejszeniu spożycia produktów mlecznych przez starsze dzieci,
  • nadmiernym spożyciu cukru, szczególnie przez dzieci w wieku przedszkolnym,
  • spożywaniu zbyt małej ilości pierwiastków śladowych (wapnia i potasu), a zbyt dużej ilości sodu w stosunku do zalecanych ilości.

Reklama

Żywienie dzieci po 1. roku życia - nowe pokarmy

Żywienie dziecka już po 1. roku życia zaczyna przypominać żywienie człowieka dorosłego. Nowe pokarmy, jakie się wtedy pojawiają w jego jadłospisie to:

  • truskawki,
  • poziomki,
  • pomarańcze,
  • grapefruity,
  • ryby,
  • orzechy,
  • czekolada,
  • kakao.

Wprowadzane są tak późno ze względu na silne właściwości alergizujące. Do jadłospisu wchodzą potrawy duszone, pieczone, smażone. Wraz z rozwojem dziecka zmniejsza się częstotliwość spożywania pokarmów do ok. 4–5 razy dziennie.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - dieta

Po 2. roku życia dieta powinna zawierać przede wszystkim:

  • owoce i warzywa,
  • pełne (niełuskane) ziarna zbóż,
  • produkty mleczne o małej zawartości tłuszczu,
  • warzywa strączkowe,
  • ryby i chude mięso.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - zalecenia

Przydatne uwagi:

  • dzieci powinny codziennie spożywać warzywa i owoce (świeże, mrożone lub konserwowe), najlepiej do każdego posiłku,
  • należy spożywać produkty zbożowe z pełnego ziarna (ciemne pieczywo razowe i produkty zbożowe nieprzetworzone), a unikać produktów z ziarna łuskanego (najlepiej upewnić się, że w składzie produktu na etykiecie pełne ziarno jest wymienione),
  • jako źródło wapnia i białka wybierać odtłuszczone i ubogotłuszczowe produkty mleczne (dzieci powinny codziennie spożywać produkty mleczne),
  • należy zwiększyć spożycie ryb. Najlepiej jest je przygotować na grillu lub upiec. Smażone ryby nie dostarczają takich korzyści, jak przygotowane na grillu lub pieczone,
  • należy zmniejszyć spożycie soli kuchennej, także zawartej w różnych innych produktach spożywczych,
  • przygotowując i podając posiłki, należy się kierować wielkością porcji zalecanej na opakowaniu produktu,
  • należy wybierać chude mięso lub produkty mięsne o zmniejszonej zawartości tłuszczu, a z drobiu przed jego podaniem należy zdejmować skórkę. Chude mięso czerwone można spożywać nie częściej niż raz w tygodniu,
  • wiele gotowych produktów lub półproduktów spożywczych zawiera dużą ilość soli i(lub) cukru. Należy czytać treść etykiet i wybierać produkty o dużej zawartości błonnika, a małej zawartości soli i cukru,
  • należy ograniczyć spożycie napojów (w tym soków) i pokarmów słodzonych cukrem. Produkty te mogą być źródłem znacznej ilości spożytych kalorii. U dzieci w wieku 1-6 lat należy ograniczyć spożywanie tego typu napojów do 120-180 ml na dobę, a u dzieci w wieku 7-18 lat do 240-350 ml,
  • masło i większość innych tłuszczów pochodzenia zwierzęcego spożywanych bezpośrednio lub stosowanych do przygotowywania posiłków należy zastąpić olejami roślinnymi (rzepakowym, sojowym, kukurydzianym lub innym) lub margarynami o małej zawartości kwasów tłuszczowych nasyconych i trans.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - konsekwencje złej diety

Wyniki wieloletnich badań obserwacyjnych wykazały, że:

ujawniające się w okresie dzieciństwa, zwykle utrzymują się w życiu dorosłym.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - mało cholesterolu

Badania przeprowadzone u dzieci dowiodły, że dieta o małej zawartości cholesterolu i nasyconych kwasów tłuszczowych jest bezpieczna i skutecznie zmniejsza stężenie niekorzystnych frakcji tłuszczowych w surowicy. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu takiej diety na wzrastanie, rozwój neurologiczny czy funkcje metaboliczne. Natomiast zapotrzebowanie na inne składniki odżywcze było w pełni pokryte. Dieta taka wpływa na zmniejszenie stężenia cholesterolu LDL, a dzieci, u których stosowano interwencję żywieniową dużo częściej wybierały zdrowy styl żywienia.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - ile kalorii?

Dzieci powinny spożywać taką ilość kalorii, która zaspokoi ich potrzeby związane z aktywnością fizyczną oraz wzrastaniem. Pokarmy będące źródłem energii można podzielić na niezbędne, które należy spożywać, aby zabezpieczyć odpowiednią ilość innych substancji odżywczych oraz dowolne - konieczne dla zaspokojenia potrzeb energetycznych wynikających z aktywności i wzrastania. Ta druga pula bardzo się zmienia zależnie od aktywności fizycznej dziecka.

Dziecku prowadzącemu siedzący tryb życia wystarcza spożycie około 100-150 kilokalorii (kcal) w postaci pokarmów wykorzystywanych wyłącznie jako źródło energii, czyli mniej niż zawiera przeciętna porcja przekąski (np. baton, chipsy) lub napój o małej wartości odżywczej. Przy większej aktywności fizycznej ilość ta zwiększa się do 200-500 kcal (w zależności od wieku, płci i poziomu aktywności). Większość zaleceń dotyczących spożycia kalorii dotyczy dzieci i młodzieży prowadzących siedzący tryb życia. W przypadku zwiększenia poziomu aktywności fizycznej należy pamiętać o odpowiednim zwiększeniu ilości kalorii w diecie.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - ważna aktywność fizyczna

Każde dziecko powinno poświęcać 60 minut dziennie na zabawę lub aktywność fizyczną o umiarkowanej lub dużej intensywności. Zbyt mała aktywność fizyczna jest jednym z podstawowych czynników ryzyka rozwoju otyłości. Dzieci coraz więcej czasu spędzają przed monitorem komputera lub telewizorem, co bezpośrednio wpływa na zwiększenie ilość pokarmu spożytego w ciągu dnia. Nadmierna ilość spożytych kalorii wynika zarówno ze zmniejszenia aktywności fizycznej i jedzenia w trakcie oglądania telewizji, jak i ze zwiększonej ekspozycji na reklamy produktów spożywczych.

Przestrzegać regularnego spożywania posiłków (decydować o porach ich spożywania po okresie niemowlęcym) Należy ograniczać "podjadanie" między posiłkami, zwłaszcza podczas zajęć niewymagających ruchu lub gdy dziecko się nudzi (ograniczać zwłaszcza produkty słodkie.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - dobowe zapotrzebowanie kaloryczne

Szacunkowe dobowe zapotrzebowanie kaloryczne dzieci oraz młodzieży i zalecane porcje podstawowych produktów spożywczych
Wiek (lata) Niezbędne kalorie (kcal/24 h)* Tłuszcz (% całkowitej podaży kcal) Mleko
/produkty mleczne**
Chude mięso/rośliny strączkowe (g/24 h) Owoce*** Warzywa**** Produkty zbożowe***** (g/24 h)
1 900 30-40% 2 fil.****** 42 1 fil. 3/4 fil. 56
2-3 1000 30-35% 2 fil. 56 1 fil. 1fil. 85
4-8 1400 (chłopcy)
1200 (dziewczęta)
25-35% 2 fil. 113 (chłopcy)
85 (dziewczęta)
1,5 fil. 1,5 fil. (chłopcy)
1 fil. (dziewczęta)
142 (chłopcy)
113 (dziewczęta)
9-13 1800 (chłopcy)
1600 (dziewczęta)
25-35% 3 fil. 142 1,5 fil. 2,5 fil. (chłopcy)
2 fil. (dziewczęta)
170 (chłopcy)
142 (dziewczęta)
14-18 2200 (chłopcy)
1800 (dziewczęta)
25-35% 3 fil. 170 (chłopcy)
142 (dziewczęta)
2 fil. (chłopcy)
1,5 fil. (dziewczęta)
3 fil. (chłopcy)
2,5 fil. (dziewczęta)
198 (chłopcy)
170 (dziewczęta)
  • * - Zapotrzebowanie kaloryczne dla dziecka prowadzącego siedzący tryb życia. Przy zwiększonej aktywności fizycznej podaż kalorii należy zwiększyć: o 0-200 kcal/24 h przy umiarkowanej intensywności wysiłku i o 200-400 kcal/24 h przy dużej intensywności wysiłku.
  • ** - W przeliczeniu na mleko odtłuszczone (z wyjątkiem dzieci do 2. rż.). Jeżeli podaje się mleko zawierające 1% tłuszczu, 2% tłuszczu lub pełne, każda filiżanka dodatkowo dostarcza odpowiednio: 19, 39 lub 63 kcal energii
  • *** i **** - Objętość porcji to 1/4 filiżanki w 1. roku życia, 1/3 filiżanki w wieku 2-3 lat i 1/2 filiżanki >=4. roku życia. Należy urozmaicać spożywane warzywa.
  • ***** - Połowa spożywanych produktów zbożowych powinna być wyprodukowana z pełnego ziarna.
  • ****** - Dla mleka zawierającego 2% tłuszczu. Jeżeli zastępuje się je pełnym mlekiem, dodatkowo podaje się 48 kcal energii pozbawionej wartości odżywczej.

AAP ( Amerykańska Akademia Pediatrii) nie zaleca podawania mleka o zmniejszonej zawartości tłuszczu przed ukończeniem 2. rż.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - kiedy podawać witaminy?

Najlepsze źródło witamin i substancji mineralnych dla dzieci stanowi zróżnicowana i dobrze zbilansowana dieta. W przypadku jej stosowania nie ma wskazań do rutynowego podawania preparatów wielowitaminowych i/lub składników mineralnych. Nie ma opublikowanych badań klinicznych, które uzasadniają podawanie preparatów wielowitaminowych zdrowym dzieciom.

Suplementacja może być wskazana u dzieci w następujących sytuacjach:

  • trudne warunki społeczne,
  • zaniedbywanie przez rodziców,
  • jadłowstręt lub inne zaburzenia jedzenia,
  • brak apetytu,
  • stosowanie wymyślnych diet,
  • choroby przewlekłe (np. mukowiscydoza, nieswoiste zapalenie jelit, choroby wątroby),
  • odchudzanie,
  • ścisła dieta wegetariańska.

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - źródła witamin

Główne źródła witamin w pożywieniu:

  • A - pełne mleko, masło, jaja, wątróbka,
  • β - karoten - marchew, dynia, szpinak,
  • E - oleje roślinne, orzechy, mięso, jaja, warzywa liściaste,
  • K - warzywa liściaste,
  • B1 - mięso, ciemne pieczywo, orzechy,
  • B2 - mięso, ryby, nabiał, brokuły,
  • B6 - jaja, ryby, mięso kurcząt, orzechy,
  • B12 - produkty pochodzenia zwierzęcego,
  • Niacyna - mięso, mleko, jaja, owoce,
  • Folacyna - warzywa liściaste, drożdże, owoce cytrusowe, napoje mleczne fermentowane,
  • Biotyna - żółtko, drożdże, mięso,
  • Kwas askorbinowy (witamina C) - warzywa, truskawki, cytrusy, pomidory, porzeczki, ziemniaki, brokuły,
  • Kwas pantotenowy - produkty mięsne, pełne ziarna, rośliny strączkowe.

Reklama

Żywienie dzieci powyżej 2 r.ż - źródła makro i mikroelementów

Główne naturalne źródła makro i mikroelementów:

  • Wapń - mleko i jego przetwory, woda,
  • Magnez - orzechy, chleb pełnoziarnisty, grube kasze, rośliny strączkowe, zielone warzywa,
  • Żelazo - mięso, jaja, warzywa ciemnozielone, zboża, niektóre gatunki ryb,
  • Jod - łosoś, flądra, śledź i dorsz. W produktach roślinnych i zwierzęcych zmienne ilości zależnie od regionu
  • Cynk - mięso, jaja, wątroba,
  • Selen - owoce morza, mięso,
  • Miedź - wątróbka, orzechy, ziarna.

Czytaj też:

Bibliografia

  • .,Częste problemy w praktyce pediatrycznej. Medycyna Praktyczna Pediatria, wydaniespecjalne 3,,2009
  • Dobrzańska A., Ryżko J.,Pediatria,Urban&Partner,2004
  • .,Poradnik Pediatry 2008,,