Czym jest endodoncja i kiedy należy poddać się leczeniu kanałów

Leczenie endodontyczne
Źródło: 123RF

Autor

Piotr Brzózka

Endodoncja to inaczej leczenie kanałowe. Stosowane w przypadku zapalenia i stanów martwiczych miazgi, często pozwala uniknąć ekstrakcji zęba. Obecnie leczenie endodontyczne jest coraz mniej uciążliwe dla pacjenta, a to dzięki zastosowaniu nowoczesnych technologii – skutecznych znieczuleń oraz wysokiej jakości mikroskopów.

Spis treści

Czym jest endodoncja?

Endodoncja jest działem stomatologii zachowawczej, koncentrującym się na schorzeniach miazgi zęba oraz tkanek okołowierzchołkowych. Leczenie endodontyczne nazywane jest potocznie leczeniem kanałowym. Jego istotą jest:

  • oczyszczenie kanałów zębowych z miazgi, 
  • odkażenie, 
  • poszerzenie,
  • wypełnienie za pomocą specjalnej substancji. 

Przez lata leczenie endodontyczne obrosło w pejoratywne konotacje ze względu na bolesność stosowanych niegdyś metod oraz długość zabiegu, a właściwie serii zabiegów, przy jednoczesnej umiarkowanej ich skuteczności. Obecnie endodoncja w coraz większym stopniu opiera się o nowoczesne techniki. W dobrze wyposażonych gabinetach zabiegi przeprowadza się z wykorzystaniem mikroskopu, w skutecznym znieczuleniu miejscowym, z rzadka tylko uciekając się do dewitalizacji, czyli tzw. trucia zęba. 

Kiedy jest konieczne leczenie endodontyczne?

Wskazaniem do wdrożenia leczenia endodontycznego są określone stany chorobowe, w tym przede wszystkim zgorzel miazgi.Terminem tym określamy rozkład miazgi przez beztlenowe bakterie gnilne, powodujący stany zapalne i martwicze a także wydzielanie gazów o przykrym zapachu oraz gorzki smak w ustach. Zlekceważona zgorzel powoduje zapalenie tzw. tkanki okołowierzchołkowej, czyniąc leczenie jeszcze dłuższym i trudniejszym. Przyczyną zgorzeli najczęściej są zaawansowane zmiany próchnicze. Powodem mogą być też uszkodzenia mechaniczne zęba (złamanie, zwichniecie), niewłaściwe wypełnienie kanałów w czasie wcześniejszego leczenia endodotycznego lub też pozostawienie fragmentów narzędzi w kanałach podczas ich opracowywania. 

Jak wygląda leczenie endodontyczne krok po kroku?

Do niedawna leczenie endodontyczne bezwzględnie wiązało się z koniecznością dewitalizacji, czyli chemicznego zatrucia miazgi zębowej. Uśmiercenie miazgi w czasie pierwszej wizyty umożliwić miało jej wydobycie w trakcie wizyty kolejnej. Dziś tego typu zabiegi odchodzą do lamusa. Za sprawą skutecznych znieczuleń miejscowych, często aplikowanych komputerowo, możliwe jest usunięcie miazgi bez konieczności wcześniejszego jej trucia, co znacznie skraca proces leczenia. Obecnie więc stomatolog podaje znieczulenie i odkrywa ząb za pomocą wiertła stomatologicznego, następnie za pomocą miniaturowych narzędzi penetrująco-piłujących wybiera miazgę i poszerza kanały, na koniec zaś, po uprzednim odkażeniu, wypełnia je tzw. gutaperką, czyli twardniejącą masą używaną w stomatologii. Ostatnim etapem jest założenie plomby na wyleczony ząb.

Co to jest endodoncja mikroskopowa?

Skuteczniejsze niż kiedyś znieczulenia, to nie jedyna innowacja w leczeniu endodontycznym. Równie przełomowe okazało się wykorzystanie zaawansowanej optyki. Obecnie coraz więcej gabinetów oferuje leczenie endodontyczne pod mikroskopem. W sensie medycznym istota zabiegu pozostaje niezmienna, zastosowanie mikroskopu pozwala jednak na znacznie większą precyzję działań. Kosztujące kilkadziesiąt tysięcy złotych urządzenia umożliwiają nawet 25-krotne powiększenia i sposobność pracy w polu zabiegowym o wymiarach 1x1 mm. Pozwala to na dokładne poznanie budowy kanałów, w szczególności tych dodatkowych, wraz z ich odgałęzieniami a także rozpoznanie ewentualnych perforacji i innych uszkodzeń. Mikroskop znacznie ułatwia tzw. opracowanie miejsc wąskich, krętych i nietypowych, zwłaszcza w połączeniu z tzw. endometrem, czyli urządzeniem do pomiaru głębokości kanałów.

Ile kosztuje leczenie endodotyczne?

Leczenie endodontyczne, zwłaszcza z wykorzystaniem mikroskopu, jest bardzo skuteczne i w wielu przypadkach, dawniej kwalifikujących się do ekstrakcji, pozwala zachować ząb w jamie ustnej na długie lata. Tego typu zabiegi nie są jednak tanie. O ile za standardowe opracowanie i wypełnienie ubytku zapłacimy 200-300 złotych, o tyle koniczność leczenia kanałowego podnosi koszt przynajmniej dwukrotnie. Jeśli zdecydujemy się na leczenie endodontyczne z użyciem mikroskopu, w zależności od ilości kanałów w zębie oraz stopnia skomplikowania ich budowy anatomicznej, zapłacimy od 500 do 1500 zł. Zdarza się, że gabinety stomatologiczne oferują leczenie kanałowe „już od” 250 czy 300 zł, zazwyczaj jednak ceny te obowiązują tylko w prostych przypadkach, nie obejmują też kosztów konsultacji stomatologicznej (ok. 100 zł). 

Czy NFZ płaci za leczenie endodontyczne?

Większość zabiegów stomatologicznych w Polsce wykonywanych jest w gabinetach prywatnych i za większość należy zapłacić, aczkolwiek w tych klinikach, które mają podpisany kontrakt z NFZ, niektóre usługi można wykonać za darmo. Jeśli chodzi o endodoncję, NFZ może sfinansować leczenie kanałowe u osób dorosłych, ale wyłącznie jeśli dotyczy ono zębów przednich, od pierwszego do trzeciego, czyli siekaczy i kłów. Na darmowe leczenie kanałowe wszystkich zębów mogą liczyć jedynie dzieci oraz kobiety w ciąży i połogu. 

Czytaj też: 

Bibliografia

  • Bolesława Arabska-Przedpełska, Halina Pawlicka: Współczesna endodoncja w praktyce, 2012, Dentonet
  • Zbigniew Jańczuk, Urszula Kaczmarek, Mariusz Lipski: Stomatologia zachowawcza z endodoncją, Warszawa 2014, PZWL
  • Alicja Rembiarz-Jadliński: Endodoncja mikroskopowa w praktyce, Wrocław 2017, Edra Urban & Partner

Oceń artykuł

(liczba ocen 12)

Pytanie: Czy uważasz, że żywność ekologiczna jest smaczniejsza od tradycyjnej?

  Tak

  Nie

  Nie widzę różnicy

  Nie wiem

WASZA OPINIA JEST DLA NAS WAŻNA